Kudelski Stefan

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kudelski Stefan – ur. 27.02.1929 w Warszawie, zm. 26.01.2013 w Cheseaux-sur-Lausanne w Szwajcarii. Inżynier elektronik, konstruktor urządzeń nagrywających. W 1939 wyemigrował z rodzicami do Francji, w 1943 do Szwajcarii. W 1948 rozpoczął studia na Politechnice w Lozannie, których nie ukończył. Już przed rozpoczęciem studiów wyższych miał dorobek w postaci patentów, m.in. skonstruował aparat do regulacji zegarów oparty na technice cyfrowej. W l. 1950-1951 skonstruował mały przenośny magnetofon Nagra o napędzie sprężynowym i obwodach opartych na lampach elektronowych. W 1951 założył firmę Kudelski SA, w której produkowano Nagrę I. Rok później model zdobył główną nagrodę na międzynarodowej wystawie sprzętu nagrywającego w Lozannie. W 1955 zaczął produkować magnetofony stereofoniczne, a dwa lata później model Nagra III, w pełni tranzystorowy, wyposażony w elektroniczną regulację przesuwu taśmy. Nagra III była pierwszym w świecie magnetofonem przenośnym umożliwiającym nagrywanie w jakości porównywalnej do studia, co wpłynęło na rozwój reportażu radiowego; używane były przez największe rozgłośnie zachodnioeuropejskie i amerykańskie. Magnetofony te znalazły szerokie zastosowanie także w filmie; po raz pierwszy użyto ich w 1959 („Czarny Orfeusz”). W 1959 Kudelski skonstruował urządzenie magazynujące dane cyfrowe. W 1971 wdrożył produkcję miniaturowych magnetofonów szpiegowskich SN (Czarna Seria). W 1974 rozpoczął produkcję cyfrowych rejestratorów danych. W 1977 skonstruował radioodbiornik Nagrafax do odbioru map meteorologicznych. W l. 80. skupił się na sprzęcie wideo. W 1981 we współpracy z amerykańską firmą Ampex stworzył przenośny magnetowid wysokiej klasy Ampex-Nagra VPR-5. W 1990 powstała Nagra D. Pod koniec życia zajmował się przede wszystkim systemami telewizji płatnej i wideo na żądanie. Firma Kudelskiego otrzymała wiele prestiżowych nagród, m.in. od amerykańskiej Akademii Filmowej dwie nagrody naukowo-techniczne (1965 i 1977) oraz dwie statuetki Oscara (1978 i 1990) za wkład w rozwój techniki udźwiękowienia filmów. W 1998 został zaliczony do grona genialnych wynalazców szwajcarskich.

Źródła: J. Hickiewicz, P. Sadłowski, Stefan Kudelski (1929-2013), „Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej” 2015, nr 44; K. Kuczyński, Stefan Kudelski (1929-2013), http://www.elektro.info.pl/artykul/id7007,stefan-kudelski (dostęp:26.05.2019); S. Łotysz, Polscy wynalazcy Sylwetki 100 najznakomitszych polskich wynalazców, Bielsko-Biała 2018; mb, Co „Nagra” Kudelski?, [1] (dostęp:26.05.2019); B. Orłowski, Historia techniki polskiej, Radom 2006; Stefan Kudelski, [2] (dostęp:26.05.2019).