Koprowski Hilary

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Koprowski Hilary – ur. 5.12.1916 w Warszawie, zm. 11.04.2013 w Filadelfii, Pensylwania USA. Lekarz wirusolog, twórca szczepionki przeciwko polio. Studiował medycynę na Uniwersytecie Warszawskim. Po wybuchu II wojny światowej emigrował do Brazylii. Tam pracował w laboratorium wirusologicznym Fundacji Rockefellera w Rio de Janeiro. W 1944 przeniósł się do USA. Został zatrudniony w firmie farmaceutycznej Lederle w Pearl River (stan Nowy Jork). W Stanach Zjednoczonych zajął się poszukiwaniem leku na chorobę Heinego-Medina. Pobierał fragmenty tkanki mózgowej szczurów z osłabionym, ale aktywnym wirusem polio i podawał go następnemu szczurowi. Wirus był na tyle słaby, iż nie wywoływał choroby, a układ odpornościowy był w stanie go zwalczyć, zyskując przy tym odporność. Szczepionkę na polio stworzył w 1948, wraz z dwoma amerykańskimi wirusologami, a pierwsze próby przeprowadził na sobie. Szczepionka po raz pierwszy została doustnie podana dziecku 27.02.1950. Następnie zaszczepiono grupę 20 dzieci. Pierwsze szczepienia na masową skalę miały miejsce w 1958 w Kongo. Jesienią 1959 rozpoczęto masowe szczepienia w Polsce; dzięki Koprowskiemu koncern farmaceutyczny Wyeth przekazał nieodpłatnie 9 mln dawek leku. Szczepionkę charakteryzował brak skutków ubocznych, w odróżnieniu od innych metod leczenia polio. W l. 1957-1991 stał na czele Instytutu Anatomii i Biologii Wistara w Filadelfii, gdzie prowadzono badania nad szczepionkami i nad rakiem. Pod jego kierunkiem opracowano doustną szczepionkę przeciwko wściekliźnie, a także uzyskano przeciwciała monoklonalne służące do wykrywania antygenów nowotworów we krwi. Do śmierci pełnił funkcję dyrektora Instytutu Biotechnologii i Zaawansowanej Medycyny Molekularnej oraz Centrum Neurowirusologii na Uniwersytecie Jeffersona w Filadelfii. Uzyskał około 100 patentów amerykańskich na różnego rodzaju szczepionki oraz procesy biochemiczne mające zastosowanie w medycynie oraz przemyśle farmaceutycznym. Był założycielem Fundacji im. Koprowskich (1989) mającej na celu rozwój nauki w Polsce oraz wspieranie amerykańsko-polskiej współpracy naukowej. Ponadto komponował muzykę, malował oraz pisał poezję.

Źródła: D. M. Oshinsky, Polio. Historia pokonania choroby Heinego-Medina, Warszawa 2015; K. Burda, Jak Polak wygrał z epidemią polio, [1] (dostęp:24.05.2019); M. Graban, Koprowski Hilary [w:] Encyklopedia Polskiej Emigracji i Polonii pod red. K. Dopierały, t. 2, Toruń 2003; Hilary Koprowski – Marzenie o ratowaniu ludzkiego zdrowia i życia, [2] (dostęp:13.05.2019); H. Koprowski, Wygrać każdy dzień (spisała A. Tuszyńska), Warszawa 1996; S. Łotysz, Polscy wynalazcy, Bielsko-Biała 2018; K. Michalik-Jaworska, Prof. Hilary Koprowski-Człowiek renesansu, [3] (dostęp:24.05.2019); Prof. Hilary Koprowski (1916-2013), [4], (dostęp:24.05.2019).