Koncern Banku Gospodarstwa Krajowego

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Koncern Banku Gospodarstwa Krajowego – grupa przedsiębiorstw zarządzanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) w okresie międzywojennym, w których większość udziałów posiadało państwo. Udziały w spółkach przechodziły w ręce państwa w wyniku niewywiązania się tych podmiotów ze zobowiązań finansowych. Do bankowego koncernu należały przedsiębiorstwa, w tym zbrojeniowe, mające znaczny wkład w życie gospodarcze kraju. Działalność BGK polegała w szczególności na zarządzaniu i modernizacji prywatnych przedsiębiorstw przemysłowych poprzez udzielanie gwarancji dla operacji kredytowych, kredytowanie spółek oraz przejmowanie akcji. Wprowadzanie programów naprawczych miało na celu poprawę sytuacji finansowej firm przemysłowych należących do koncernu. W razie ogłoszenia upadłości firmy przechodziły na własność Skarbu Państwa. Nabywanie udziałów przez BGK przyczyniało się do zabezpieczania realizacji kluczowych transakcji gospodarczych. BGK sprawując zarząd nad wielkimi łódzkimi zakładami włókienniczymi "K. Scheiblera i L. Grohmana" uratował je od bankructwa. Bank posiadał udziały akcyjne w ponad 23 spółkach, które mogły korzystać z przywilejów np. zwolnień podatkowych oraz tanich kredytów. Według podziału z 1931 koncern tworzyły spółki: Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych S.A., Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki S.A., Zakłady Chemiczne „Grodzisk” S.A., Przemysł Chemiczny „Boruta” S.A., Spółka Akcyjna Eksploatacji Soli Potasowych we Lwowie. Wśród zarządzanych spółek czasowo znajdowały się także m.in.: Zakłady Mechaniczne „Ursus” S.A., Fabryka Obrabiarek Pionieer sp. z o.o., Polskie Towarzystwo Akumulatorowe S.A. Ponadto do bankowego koncernu należał m.in. The British and Polish Trade Bank z siedzibą w Gdańsku. Pracami koncernu kierował Departament Konsorcjalny w Centrali BGK (1930).

Źródła: J. Gołębiowski, Kapitał państwowy w spółkach prawa handlowego u schyłku Drugiej Rzeczypospolitej: szczegółowe sprawozdanie z działalności przedsiębiorstw o kapitale mieszanym za rok 1937 wzgl. 1937/1938, Kraków 2004; J. Gołębiowski, Sektor państwowy w gospodarce Polski międzywojennej, Warszawa-Kraków 1985; Z. Landau, Koncern Banku Gospodarstwa Krajowego, „Kwartalnik Historyczny” 1994, nr 2.