Komputer UMC-1

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Komputer UMC-1 – jeden z pierwszych polskich komputerów lampowych. Prototyp skonstruowany został w 1960 przez Antoniego Kilińskiego i Zdzisława Pawlaka kierujących zespołem Zakładów Konstrukcji Telekomunikacyjnych i Radiofonii Politechniki Warszawskiej. Sprzęt nosił nazwę Uniwersalnej Maszyny Cyfrowej. 5 prototypów urządzenia testowano w Instytucie Geodezji i Kartografii Akademii Górniczo-Hutniczej oraz na Politechnice Warszawskiej. W 1961 pierwszy komputer UMC-1 zbudowano w zakładach ELWRO pod kierownictwem Eugeniusza Bilskiego. Do zespołu należeli m.in: Zbigniew Krukowski, Jan Bocheński, Andrzej Niżanowski, Henryk Pluta, Stanisław Gacek, Stanisław Leptew, Jerzy Pacholarz i Bronisław Piwowar. W latach 1962-1964 wyprodukowano 25 szt. komputera. Była to pierwsza tego typu maszyna produkowana w Polsce seryjnie i jedna z pierwszych w Europie. Komputer charakteryzował się konstrukcją lampową pierwszej generacji, do jego budowy wykorzystywano lampy produkcji niemieckiej. Zajmował powierzchnię 2,5-metrowej szafy. Wówczas był to jeden z najmniejszych komputerów. Posiadał 36 bitowy procesor o szybkości 100 operacji na sekundę, oparty o układ linii opóźniających Havensa na lampach elektronowych. Wykorzystywał zapis minus-dwójkowy zamiast podstawowego plus-dwójkowego, co ułatwiało wykonywanie działań arytmetycznych. Posiadał pamięć bębnową o pojemności 4096 słów 36-bitowych. Funkcjonował bez wgranego na stałe oprogramowania, wprowadzanie danych odbywało się w kodzie maszynowym tzw. dziewięcioznakowym. Do wyposażenia należały także dalekopis – konsola służąca jako klawiatura lub drukarka, czytnik o szybkości 50 znaków na sekundę oraz perforator taśmy papierowej. Przeprowadzenie 1 mln operacji dodawania na liczbach ze stałym przecinkiem kosztowało 500 zł. UMC-1 przyczynił się do powstania Administracyjnej Maszyny Cyfrowej (AMC), komputerów GEO-1 i GEO-2, tranzystorowej wersji UMC-10 w 1965 oraz programów TYMAC, IZA i PROM.

Źródła: J. Gwiaździński, Rozwój techniki w PRL, Warszawa 1965; M. Kazimierczak, Uniwersalna Maszyna Cyfrowa UMC-1 – Historia, [1] [dostęp: 12.05.2020]; M. Kosmian, Nie tylko Wiedźmin. Historia polskich gier komputerowych, 2015; A. Skorupski, UMC-1 – pierwszy produkowany seryjnie polski komputer, „Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej” nr 43, 2015; G. Shamot, Pierwsze Polskie Komputery – UMC 1, ODRA 1001, prof. A. Kiliński, [2] [dostęp: 12.05.2020].