Komitet Polityczny Kobiet Postępowych

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Komitet Polityczny Kobiet Postępowych - elitarna polska organizacja feministyczna dążąca do zrównania praw kobiet i mężczyzn oraz działająca na rzecz zachowania pokoju i tożsamości narodowej na wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej. Komitet powstał 13.11.1919 w Warszawie. W pierwszym zarządzie KPKP znalazły się m. in. Justyna Budzińska-Tylicka (przewodnicząca), Zofia Daszyńska-Golińska, Eugenia Waśniewska, Sylwia Boguska, Hanna Paschalska, Teodora Męczkowska, Zofia Stankiewicz i Władysława Weyhert-Szymanowska. Celami organizacji były także równoważenie praw politycznych, narodowych i społecznych, ochrona pracy kobiet przed wyzyskiem, wyrabianie polityczne kobiet oraz ochrona matki i dziecka. KPKP 16.12.1919 wystąpił w obronie polskich praw do terenów Galicji Wschodniej. Współpracując z międzynarodowym ruchem kobiecym, członkinie organizacji w 1920 przesłały memoriał „O stanie Sprawy Kobiecej w Polsce” na Międzynarodowy Kongres Kobiecy w Genewie, co zaowocowało zaproszeniem Komitetu do współpracy z Międzynarodową Ligą Kobiet Pokoju i Wolności. W tym samym roku złożyły pierwszy projekt do konstytucji polskiej dotyczący praw dzieci, postulujący zapewnienie niezbędnych warunków rozwoju fizycznego, moralnego i umysłowego, opiekę państwa nad macierzyństwem, sierotami, dziećmi krzywdzonymi, opuszczonymi, wyzyskiwanymi i upośledzonymi. Dn. 30.03.1920 w Wilnie działaczki KPKP zainicjowały protest przeciwko płk. Pierre’owi Chardigny’emu – przewodniczącemu specjalnej Komisji Ligi Narodów, w związku z mającym się odbyć plebiscytem na Litwie, który chciał wykluczyć z niego kobiety. Równocześnie działaczki prowadziły korespondencję z Ericiem Drummondem – sekretarzem generalnym Ligi Narodów. Zabiegi te zakończyły się sukcesem. W 1923 J. Budzińska-Tylicka wzięła udział w kongresie w Rzymie, podczas którego ogłoszono powstanie tzw. Małej Ententy Kobiet, w skład którego wszedł KPKP. W 1926 reprezentowała Polskę na Międzynarodowym Kongresie Socjalistek. Komitet zakończył działalność w 1939, liczył wówczas ok. 100 członkiń.

Źródła: J. Bełcikowski, Polskie kobiece stowarzyszenia i związki współpracy międzynarodowej kobiet, Warszawa 1939; D. Kałwa, Model kobiety aktywnej na tle sporów światopoglądowych. Ruch feministyczny w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2000; M. Łysko, Udział kobiet w życiu politycznym II Rzeczypospolitej Polskiej, „Miscellanea Historico-Iuridica” 2015, z. 1; K. Dzimira-Zarzycka, Sto lat praw wyborczych Polek, https://niepodlegla.gov.pl/o-niepodleglej/sto-lat-praw-wyborczych-polek/ (dostęp 19.01.2019); T. Męczkowska, Klub Polityczny Kobiet Postępowych, http://baza.archiwumkobiet.pl/organizacja/klub-polityczny-kobiet-postepowych (dostęp 19.01.2019).