Komitet Obrony Rzeczypospolitej

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Komitet Obrony Rzeczypospolitej – organ kolegialny, którego celem było koordynowanie przygotowań obronnych państwa oraz działanie na rzecz modernizacji wojska i przemysłu obronnego. Komitet został powołany 12.05.1936 na mocy dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 9.05.1936 o sprawowaniu zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi i organizacji naczelnych władz wojskowych w czasie pokoju. Zastąpił Komitet Obrony Państwa. W skład Komitetu wchodzili: prezydent (Ignacy Mościcki), Generalny Inspektor Sił Zbrojnych (Edward Śmigły-Rydz), premier (Felicjan Sławoj-Składkowski), ministrowie spraw wewnętrznych (Felicjan Sławoj-Składkowski), spraw zagranicznych (Józef Beck), spraw wojskowych (Tadeusz Kasprzycki), skarbu (Eugeniusz Kwiatkowski), przemysłu i handlu (Antoni Roman), szef Sztabu Głównego (Wacław Stachniewicz) i jego zastępca (Tadeusz Malinowski), szef Administracji Armii (Aleksander Litwinowicz). Do zadań Komitetu należało rozpatrywanie zagadnień dotyczących obrony państwa i ustalanie wytycznych dla rządu. Organem wykonawczym był Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej (SeKOR) przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych, prowadzący działalność w obszarze nadzorowania, przygotowania materiałowego do obrony, planowania modernizacji przemysłu zbrojeniowego. Kierownikiem SeKOR był zastępca szefa Sztabu Głównego, którym w latach 1935-1939 był gen. Tadeusz Malinowski. Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej stanowił ważny ośrodek dyspozycyjny w zakresie planowania i rozmieszczenia przemysłu (w szczególności jego modernizacji), racjonalnego wykorzystania surowców i zasobów. Prowadził współpracę z oddziałami Sztabu Głównego i departamentami Ministerstwa Spraw Wojskowych. Ponadto kontrolował wykonanie uchwał Komitetu.

Źródła: Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 9 maja 1936 r. o sprawowaniu zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnemi i organizacji naczelnych władz wojskowych w czasie pokoju, Dz. U. 1936, nr 38, poz. 286; J. Gołębiowski, Przemysł wojenny w Polsce 1918-1939, Kraków 1990; M. Jabłonowski, Wobec zagrożenia wojną: wojsko a gospodarka Drugiej Rzeczypospolitej w latach 1935-1939, Warszawa 2001; Komitet Obrony Rzeczypospolitej [w:] Wielka Encyklopedia PWN, t. 14, Warszawa 2003; T. Kośmider, Miejsce i rola prezydenta w systemie politycznym państwa polskiego [w:] Organy doradcze głowy państwa właściwe w sprawach bezpieczeństwa narodowego, red. T. Kośmider, Warszawa 2015; E. Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Warszawa 1964.