Kolejka linowa na Kasprowy Wierch

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kolejka linowa na Kasprowy Wierch – pierwsza w Polsce osobowa kolej linowa z Kuźnic na Kasprowy Wierch. 26.07.1935 Ministerstwo Komunikacji wydało pozwolenie na jej budowę, a termin ukończenia ustalono na luty 1936 r. Inwestycją kierował Aleksander Bobkowski, w latach 1933-1939 wiceminister komunikacji, prezes Polskiego Związku Narciarskiego. Do budowy i późniejszej eksploatacji kolejki powołano spółkę Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Kuźnice – Kasprowy Wierch) (zw. Linkolkasprowy). Większościowym udziałowcem były Polskie Koleje Państwowe, ponadto: Stocznia Gdańska, Liga Popierania Turystyki, Polskie Biuro Podróży „Orbis”, Towarzystwo Krzewienia Narciarstwa. Linkolkasprowy wybudował kolej przy użyciu własnych środków. Trasa wiodła od Kuźnic przez Myślenickie Turnie do stacji górnej Kasprowy Wierch. Projekt kolei linowej, mechanizmów i urządzeń sterowania oraz kontroli ruchu opracowała firma Bleichert z Lipska, zaś budynki trzech stacji zaprojektowali Anna i Aleksander Kodelscy. Dostawcą lin była Fabryka Lin i Drutu A. Deichsel z Sosnowca, urządzeń mechanicznych firma Bleichert i Stocznia Gdańska. Budowę rozpoczęto 1.08.1935. Prace prowadzono jednocześnie w kilku miejscach. W połowie 10.1935 uruchomiono roboczą kolej linową z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch. Budową kierowali Medard Stadnicki i Borys Lange, pracowało przy niej ponad tysiąc osób, w systemie zmianowym po 14-16 godzin 7 dni w tygodniu. Pierwszy wagon z pasażerami na Myślenickie Turnie przyjechał 26.02.1936, zaś na Kasprowy Wierch – 15.03.1936. Obydwa odcinki miały łącznie 4290 m długości, wagony poruszały się z prędkością 5m/s. Przewodniczącym zarządu Linkolkasprowy i dyrektorem technicznym był A. Kodelski. Personel kolei wraz z pracownikami biurowymi liczył 32 osoby. W latach okupacji kolej znalazła się w rękach niemieckich, ale obsługa pozostała polska. Ruch pasażerski wznowiono w 1945 r. W 1947 r. kolej została znacjonalizowana i stała się częścią Państwowych Kolei Linowych w Zakopanem. W prawie niezmienionej formie (w 1961 r. wymiana wagonów, konieczne remonty) dotrwała do wielkiej modernizacji w latach 2006-2007. Kolej linowa „Kasprowy Wierch” w całości leży na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, jej operatorem są Polskie Koleje Linowe S.A.


Źródła: K. Apiecionek, 80 lat kolejki na Kasprowy Wierch, [1] (dostęp: 12.04.2020); M. Baran, Koleje linowe i wyciągi narciarskie w Polsce. Historia i dzień dzisiejszy, Łódź 2010; tenże, Koleje linowe, wyciągi narciarskie, nartostrady: Tatry, Podtatrze, Pieniny, Gorce, Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Warszawa-Kraków 1986; Budowa kolejki linowej z Kuźnic na Kasprowy Wierch w Tatrach, „Ilustrowany Kurier Codzienny” z 28.10.1935; A. Królikowski, Kolej linowa na Kasprowy Wierch, „Młody Technik” 1984, nr 1; Pamiętnik Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. 50 lecie Tatrzańskiego Parku Narodowego, t.12, Kraków 2003; M. Pinkwart, E. Wojdecki, Po linie do nieba… 70-lecie Polskich Kolei Linowych, Zakopane 2006; Z. Schneigert, Koleje linowe napowietrzne, Warszawa 1957; J. Skowronek, Tatry międzywojenne, Łódź 2003.