Karpiński Jacek

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Karpiński Jacek – ur. 9.04.1927 w Turynie, zm. 21.02.2010 we Wrocławiu; inżynier elektronik i informatyk, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Informatycznego. W czasie II wojny światowej działał w konspiracji akowskiej, walczył w powstaniu warszawskim. Studiował na Politechnice Łódzkiej i Politechnice Warszawskiej; w 1951 r. uzyskał tytuł mgr inż. W latach 1951-1954 pracował jako starszy konstruktor w ZWUE T-12 na Żeraniu w Warszawie. Wówczas skonstruował nadajnik 2 kW NPK-2. Od 1955 r. był adiunktem w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN, gdzie stworzył pierwsze innowacyjne urządzenia, m.in. brał udział w konstruowaniu pierwszych aparatów USG. Już wtedy był szykanowany za uczestnictwo w Armii Krajowej. W 1957 r. skonstruował maszynę matematyczną AAN, dwa lata później powstał AKAT-1, pierwszy na świecie tranzystorowy analizator równań różniczkowych. W 1960 r. był jednym ze zwycięzców w konkursie UNESCO. W latach 1961-1962 przebywał w USA, gdzie studiował na Harvardzie i MIT. Odrzucił wówczas propozycję pozostania. Jego wyjazdy były współfinansowane przez wywiad gospodarczy, z którym współpracował w latach 60. Kontakty ze służbami specjalnymi PRL utrzymywał do początku lat 80 XX w. Po powrocie z USA skonstruował perceptron – uczącą się maszynę, drugą tego typu konstrukcję na świecie. Był twórcą komputera KAR–65. W latach 1970-1973 zaprojektował pierwszy w kraju minikomputer K-202, który wyprzedzał swoje czasy o około 10 lat. Karpiński odsunięty od kierowania Zespołem Mikrokomputerów przy przedsiębiorstwie MERA, w 1978 wyjechał na Warmię; zajął się hodowlą trzody chlewnej i drobiu. Ostatecznie na początku lat 80 wyemigrował do Szwajcarii. Skonstruował tam m.in. Pen-Readera oraz zaprojektował skaner ksiąg rachunkowych. Po powrocie do kraju w 1990 r. był m.in. doradcą ds. informatyki ministrów: Leszka Balcerowicza i Andrzeja Olechowskiego. Próbował bez powodzenia wdrożyć produkcję Pen-Readera i kas fiskalnych. Ostatecznie dorabiał projektując witryny internetowe. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych.

Źródła: P. Lipiński, M. Matys, Absurdy PRL-u, Warszawa 2014; A. Bożena, Zduszona rewolucja inżyniera Karpińskiego, „Ale historia”, 2.07.2012; Ł. Michalik, Wielcy przegrani [cz. 4]. Jacek Karpiński - informatyczny geniusz, który hodował świnie, [1] [dostęp: 29.08.2018]; K-202 mityczny komputer Karpińskiego, [2] [dostęp 29.02.2020].