Kantak Kazimierz

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kantak Kazimierz – działacz polityczny i społeczny w zaborze pruskim, wybitny obrońca polskości. Urodził się 22.03.1824 r. w Poznaniu, zmarł 28.12.1886 r. w Poznaniu. W 1845 r. aresztowany za udział w spisku, uwolniony w 1847, rok później wziął udział w walkach Wiosny Ludów, po których na krótko znowu trafił do więzienia. W 1853 r. osiadł w majątku Dobieszewsko w powiecie szubińskim, gdzie szeroko zaangażował się w działalność filantropijną; propagował również oświatę wśród okolicznych chłopów. Włączył się do prac Towarzystwa Naukowej Pomocy, gdzie od 1862 r. przez wiele lat pełnił funkcję członka dyrekcji, od 1861 r. był także sekretarzem Centralnego Towarzystwa Gospodarczego dla Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W 1871 r. pełnił krótko funkcję Patrona Związku Spółek Zarobkowych. W latach 1862-1886 był posłem do sejmu pruskiego, reprezentując w nim interesy polskie i przeciwstawiając się postępującym tendencjom germanizacyjnym władz. W latach 70. i 80. protestował przeciwko polityce oświatowej władz pruskich, sprzeciwiając się ustawie o języku urzędowym z 1878 r. walczył o prawa języka polskiego. Występował również na forum sejmu z postulatem utworzenia uniwersytetu w Poznaniu, domagał się regulacji rzeki Warty oraz rozbudowy infrastruktury kolejowej w Wielkopolsce. Przez wiele lat był również propagatorem idei tatrzańskiej w Wielkopolsce. W 1876 r. został delegatem Towarzystwa Tatrzańskiego na zabór pruski, organizował zbiórki na rzez Towarzystwa i zwerbował wielu jego członków, za co w 1878 r. został mianowany honorowym członkiem Towarzystwa. W uznaniu za zasługi na jego rzecz w 1881 r. Kantakowi dedykowany został tom VI „Pamiętnika Towarzystwa Tatrzańskiego”. Pośmiertnie jego imieniem nazwano w 1887 r. pierwszą bramę w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach. Pogrzeb Kantaka w Poznaniu miał charakter wielkiej manifestacji narodowej.

Źródła: Z. Grot, Kantak Kazimierz [w:] Polski Słownik Biograficzny, T, XI, Wrocław – Warszawa – Kraków 1964-1965; tenże, Kantak Kazimierz [w:] Wielkopolski Słownik Biograficzny, red. A. Gąsiorowski, J. Topolski, Poznań 1981; tenże, Kazimierz Kantak (1824-1886) [w:] Wielkopolanie XIX wieku, T. II, red. W. Jakóbczyk, Poznań 1966; S. Karwowski, Historia Wielkiego Księstwa Poznańskiego, Poznań 1919; L. Trzeciakowski, Pod pruskim zaborem 1850-1918, Warszawa 1973.