Kłuszyńska Dorota

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kłuszyńska Dorota - z domu Pilcer, ur. 1 stycznia 1876 r. w Tarnowie, zm. 22 listopada 1952 r. w Warszawie; liderka socjalistycznego ruchu kobiet, senator I, II i III kadencji w latach 1925–1935, posłanka na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji w latach 1947–1952. Urodziła się w ubogiej rodzinie żydowskiej, studiowała na wydziale ekonomii Uniwersytetu Wiedeńskiego. W 1896 r. wyszła za mąż za Henryka Kłuszyńskiego, lekarza, działacza Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej (PPSD) Galicji i Śląska Cieszyńskiego, którego do pracy wysłano na Śląsk Cieszyński, do Bogumina. W 1900 wstąpiła do PPSD, a w latach 1911–1919 była członkiem Zarządu oraz Centralnego Komitetu Wykonawczego tej partii. Organizowała i propagowała socjalistyczny ruch kobiecy w Polsce. Była redaktorką „Głosu Kobiet” (1907–1914). W 1908 roku zorganizowała pierwsze na ziemiach polskich obchody Dnia Kobiet. W 1912 uczestniczyła w II Międzynarodowej Konferencji Kobiet Socjalistek. Jej zdaniem droga do równouprawnienia prowadziła przez równouprawnienie kobiety w rodzinie i uzyskanie praw politycznych w państwie. W okresie I wojny aktywnie walczyła o powrót Cieszyńskiego do Macierzy, została członkiem Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego. W maju 1921 r. razem z mężem wyprowadzili się do Łodzi, a od 1927 r. mieszkała w Warszawie. Weszła w skład zarządów Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego i Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (RTPD), wchodziła w skład egzekutywy II Międzynarodówki, pracowała w Lidze Obrony Praw Człowieka i Obywatela. W latach 1919–1939 była także przewodniczącą bądź wiceprzewodniczącą Centralnego Wydziału Kobiecego PPS. Redagowała „Głos Kobiet” oraz „Zawodową Opiekę Społeczną”. Działała także wraz z dr Justyną Budzińską-Tylicką oraz dr. Hermanem Rubinrautem w założonej przez Tadeusza Żeleńskiego Poradni Świadomego Macierzyństwa. W latach 1925-1935 wielokrotnie występowała na forum parlamentarnym, była senatorem z listy PPS i Centrolewu. W czasie II wojny światowej ukrywała się pod Grójcem. Już w 1943 r. znalazła się w kierownictwie PPS – WRN, a po wojnie jako członek RN PPS weszła w skład Krajowej Rady Narodowej. Została wybrana posłem do Sejmu Ustawodawczego.

Źródła: T. Fałęcki, Kłuszyńska Dorota (1874–1952) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 13, Wrocław-Warszawa-Kraków 1967–1968; M. Śliwa, Sylwetki polskich socjalistów. Studia i szkice, Kraków 2000; A. Pacholczykowa, Kłuszyńska Dorota (Dora) [w:] Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, Tom 3, Warszawa 1992; L. Ciołkoszowa, Spojrzenie wstecz, Paryż 1995; J. Dufrat, Kobiety w kręgu lewicy niepodległościowej. Od Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego do Ochotniczej Legii Kobiet (1908–1918/1919), Toruń 2001; J. M. Zawadzki, Senatorowie. Losy wojenne i powojenne, Warszawa 2013.