Jeżewski Mieczysław

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jeżewski Mieczysław – ur. 28.11.1890 w Warszawie, zm. 2812.1971 w Krakowie, fizyk. Prekursor badań nad ciekłymi kryształami. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uzyskał stopień doktora filozofii (1920). Od 1926 profesor Akademii Górniczej w Krakowie, kierownik Katedry Fizyki na Wydziale Hutniczym. W latach 1929–1932 pełnił funkcję dziekana Wydziału Hutniczego AG. Profesor zwyczajny fizyki (1934), prorektor Akademii Górniczej (1939, 1945–1947). W okresie okupacji więzień obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen (w ramach akcji „Sonderaktion Krakau”), później wykładał w Państwowej Szkole Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej oraz w grupach tajnego kształcenia akademickiego. Kierownik Instytutu Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wykładał również w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Współorganizator, następnie stały prezes zarządu Spółdzielni Wydawniczej Pracowników Technicznych Szkół Akademickich z siedzibą w Akademii Górniczej. Prowadził badania dotyczące właściwości elektryczności dielektryków. Autor rezonacyjnej metody pomiaru stałej dielektryczności. Odkrył wpływ pola elektrycznego i magnetycznego na przenikalność elektryczną ciekłych kryształów. Wraz z Ludgerem Szklarskim opracował przyrząd do magnetycznego badania lin kopalnianych magnesowanych podłużnie przy pomocy elektromagnesu, na który został udzielony patent (22.06.1948). Opracował metody elektromagnetycznego sprawdzania lin stalowych. Przyczynił się do unowocześnienia nauczania fizyki w szkołach średnich. Autor publikacji z zakresu elektromagnetyzmu, materiałoznawstwa elektrotechnicznego, a także podręczników: Nauczanie fizyki (1932), Fizyka. Podręcznik dla wyższych szkół technicznych (wyd. 11, 1972). Współautor Tablic matematycznych czterocyfrowych (1948) oraz Tablic wielkości fizycznych (1957). W Polsce międzywojennej specjalista w dziedzinie radiofonii. Członek Akademii Nauk Technicznych i Polskiej Akademii Umiejętności.

Źródła: D. Grodowska-Kulińska, Mieczysław Jeżewski (1890-1971) [w:] Wyrok na UJ 6 listopada 1939, red. L. Hajdukiewicz, Kraków 1989; Cz. Fotyma, Prof. Mieczysław Jeżewski 1890-1971, „Fizyka w Szkole” 1972, nr 6; Jeżewski Mieczysław [w:] Wielka Encyklopedia PWN, t. 12, Warszawa 2002; J. Kalisz, Prof. dr Mieczysław Jeżewski, „Postępy Fizyki” 1972, z. 3; J. Kalisz, Prof. dr hab. Mieczysław Jeżewski (1890-1972). Wspomnienie pośmiertne, „Zeszyty Naukowe AGH. Metalurgia i Odlewnictwo” 1973, z. 48; T. Malkiewicz, Prof. dr Mieczysław Jeżewski, „Hutnik” 1972, nr 1; Prace opublikowane przez: Mieczysław Jeżewski, „Postępy Fizyki” 1972, z. 3.