Huta Pokój, Śląskie Zakłady Górniczo-Hutnicze SA

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Huta Pokój, Śląskie Zakłady Górniczo-Hutnicze SA – huta żelazna, producent i dystrybutor wyrobów stalowych, jedna z najnowocześniejszych i najbardziej zmechanizowanych hut II Rzeczypospolitej. Założona w 1840 przez Davida Löwenfelda, Moritza Friedländera i Simona Löwi w Nowym Bytomiu pod nazwą „Friedens-Eisenhütte”. Posiadała jako pierwsza na Śląsku konwertor tomasowski (1884) oraz pierwszą na ziemiach polskich elektrostalownię (1912). W 1912 wyprodukowała 23,9 % produkcji surówki na Górnym Śląsku – 250 tys. t. Od 1922 w wyniku podziału politycznego Górnego Śląska huta znalazła się w granicach Polski. Od 1925 była jedyną hutą w Polsce wytwarzającą żelazomangan, od 1932 stosowano innowacyjną polską metodę walcowania blach na zimno. W 1928 zatrudniano 8, 248 tys. pracowników. 8.02.1930 nazwę koncernu zmieniono na Huta Pokój, Śląskie Zakłady Górniczo Hutnicze SA. Składały się na nią 2 huty żelaza, 4 kopalnie oraz elektrownia. W 1931 produkcja została wstrzymana na skutek kryzysu ekonomicznego. W 1934 Skarb Państwa zakupił 52% udziałów spółki. W tym roku Tadeusz Sendzimir skonstruował dla huty walcarkę umożliwiającą wielokrotne zmniejszenie grubości blachy. Wynalazek był przełomem w technologii walcowania. Urządzenie do minimum zredukowało dotychczasowe problemy związane z procesem walcowania materiału, umożliwiając uzyskanie przy każdorazowym przejściu między walcami największej redukcji jaką dany materiał może osiągnąć przy jednoczesnym zmniejszeniu siły i odpadków oraz zwiększeniu szybkości. W 1937 huta wytwarzała ok 37% krajowej produkcji surówki – 265 tys. t.; 18,2 % stali – 264 tys. t.; 22% wyrobów walcowanych – 229 tys. t. W 1939 przejęta przez Niemców. W 1946 Centralny Związek Przemysłu Hutniczego zadecydował o połączeniu Huty Pokój z Hutą Łabędy i Hutą Gliwice, tworząc największy zakład metalurgiczny w Polsce. W 1954 uruchomiono walcownię blachy grubej (1954), w rozpoczęto produkcję kształtowników spawanych (1974). W 1986 otworzono Zakład Stalprofile – wydział profili formowanych na zimno. W 1988 zakończono pracę stalowni. Od 2010 huta specjalizuje się w dostarczaniu konstrukcji architektonicznych, mostowych i stalowych przeznaczonych dla przemysłu energetycznego.

Źródła: Historia Górnego Śląska. Polityka, gospodarka i kultura europejskiego regionu, red. J. Bahlcke, D. Gawrecki, R. Kaczmarek, Gliwice 2011; Historia. Ważne momenty w historii Huty Pokój, [1] (dostęp 22.11.2019); J. Kisiel, F. Rudzki, Zarys Historyczny rozwoju Huty „Pokój” 1840-1959, maszynopis, 1959.