Groszkowski Janusz

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Groszkowski Janusz – inżynier, radiotechnik, wynalazca. Oficer Wojsk Łączności. Ur. 21.03.1898 w Warszawie, zm. 3.08.1984 w Warszawie. Absolwent Politechniki Warszawskiej. Dyplom inżyniera otrzymał w 1921. Od 1922 prowadził wykłady z zakresu lamp katodowych i radiotechniki. W 1923 został kierownikiem laboratorium radiotechniki. W 1928 uzyskał stopień doktora. Inicjator powstania Instytutu Radiotechnicznego (1928) i członek komisji technicznej Polskiego Radia. Groszkowski prowadził badania nad metodami pomiaru częstotliwości, lampami elektronowymi, układami nieliniowej charakterystyki i stabilizacją ich częstotliwości oraz nad technologią wysokiej próżni. Autor pierwszego na świecie projektu magnetronu metalowego z katodą tlenkową. W 1932 opracował wzór definiujący zmiany częstotliwości drgań układu od zawartości harmonicznych – tzw. równanie Groszkowskiego oraz w ramach badań dotyczących nieliniowej generacji drgań stworzył tzw. metody harmoniczne Groszkowskiego. Jego odkrycia stanowiły podstawę badań nad generatorami lampowymi. Twórca Państwowego Instytutu Telekomunikacji (1934). W 1935 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. W latach 1939-1941 przebywał we Lwowie, wykładał w Instytucie Politechnicznym. Po powrocie do Warszawy walczył z okupantem jako żołnierz Armii Krajowej. Doradca naukowo-techniczny do spraw łączności Delegatury Rządu na Kraj. Przyczynił się do rozpoznania układu sterowania elektrycznego niemieckich pocisków rakietowych V-2. Po 1945 kontynuował pracę badawczą, współpracował z Politechniką Łódzką i Wojskową Akademią Techniczną. Od 1948 zajmował się problematyką wysokiej próżni i pomiarami bardzo niskich ciśnień. Podejmował także zagadnienia elektroniki półprzewodnikowej. Jeden z założycieli Polskiej Akademii Nauk, w latach 1963-1972 jej prezes. Wynalazca m. in. nowego typu głowicy jonizacyjnej i nadajników stabilizowanych kwarcem. Autor ponad 300 publikacji naukowych. Redaktor naczelny czasopism „Archiwum Elektrotechniki” i „Nauka Polska”. Poseł na sejm PRL VI kadencji. Najważniejsze dzieła: „Lampy katodowe i ich zastosowanie w radiotechnice” (1925); „Metoda kompensacyjna kontroli stałości fali” (1928); „Technika wysokiej próżni” (1948); Frequency of Self-Oscillations” (1964).

Źródła: J. Groszkowski, Radjotechnika, Warszawa 1932; J. Kubiatowski, Janusz Groszkowski (1898-1984) [w:] Sylwetki Profesorów Politechniki Warszawskiej, Warszawa 1985; R.W. Pac, Groszkowski Janusz [w:] Inżynierowie polscy w XIX i XX wieku, t. 7, red. J. Piłatowicz, Warszawa 2001; 'Biogramy uczonych polskich. Cz. IV, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1988; A. Śródka, Uczeni polscy XIX-XX stulecia, t. I, Warszawa 1994; Kto jest kim w Polsce 1984. Warszawa 1984; Z. Wójcik, Groszkowski Janusz Leon [w:] Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę: słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki t. 2, red. B. Orłowski, Warszawa 2015.