Gargul Władysław

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gargul Władysław – fotograf, wynalazca. Ur. 18.03.1883 w Bochni, zm. 24.08.1946 w Wieliczce. W 1897 rozpoczął praktyki w zakładzie fotograficznym Juliusza Miena w Krakowie. Od 1903 prowadził filię zakładu Józefa Zacharskiego w Bochni. Wkrótce uniezależnił się i otworzył własny zakład. W 1906 powstała filia w Zakopanem, w 1912 w Brzesku. Ok.1910 Gargul wyjechał do Wiednia. Zaangażował się w obronę charakteru artystycznego zawodu fotograficznego uczestnicząc w wiecach i pisząc w tym celu projekt uregulowania statusu zawodu, zatwierdzony 20.07.1910. W 1918 wrócił do Polski, zamieszkał na stałe w Wieliczce i otworzył tam swój kolejny zakład. Do miasta przyjeżdżało wielu turystów, co zwiększyło popyt na fotografie. Gargul wynalazł sposób tworzenia kopii w ten sposób, by przejezdni mogli jak najszybciej odebrać gotowe zdjęcia. Szacunkowo, w ciągu 25 lat wykonał w Wieliczce ok. 15 tys. zdjęć. Po 1918 powstały filie zakładu w Wiśniczu i Limanowej, prowadzone przez jego żonę Janinę, która tworzyła również pocztówki. Najważniejszym wynalazkiem Gargula był aparat kopiujący automatycznie do 1 tys. odbitek w ciągu godziny. W 1925 wynalazek opatentował w Stanach Zjednoczonych, następnie sprzedał firmie Kodak. Ponadto wynalazł: elektryczny aparat suszący wywołane klisze, urządzenie płuczące odbitki o napędzie elektrycznym wykorzystujące wirujący strumień wody, ogrzewany bęben elektryczny suszący odbitki w kilka sekund, elektryczny zatrzask do aparatu fotograficznego oraz „wieczną zapalniczkę”, która nie została jednak opatentowana. Gargul wykształcił także wielu zawodowych fotografów. W 1926 protestował przeciwko decyzji Ministerstwa Przemysłu i Handlu o usunięciu fotografiki z listy rzemiosł, występując na wiecach i pisząc artykuły. W l.1930-1939 był prezesem cechu fotografików w Krakowie. W okresie okupacji kontynuował działalność, po śmierci prowadzenie zakładu przejęła po nim druga żona Zofia.

Źródła: J. Duda, Władysław Gargul (1883-1946), fotograf, wynalazca przyrządów fotograficznych, właściciel zakładów fotograficznych w Bochni Zakopanem, Brzesku, Wieliczce, prezes cechu fotografików w Krakowie, „Biblioteczka Wielicka”, z. 96, 2010; K. Lewicki, Gargul Władysław [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 7, Kraków 1958; M. Nowicka, Profesjonalistki. O zawodowych fotografkach w Galicji, „Przegląd Kulturoznawczy” 2014, nr 3; Gargul Władysław, http://muzeum.wieliczka.pl/gargul-wladyslaw/ (dostęp 26.03.2019).