Fundusz Pracy

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Fundusz Pracy – nowoczesna instytucja rynku pracy powołana do życia ustawą z 16.03.1933 dysponująca własnymi źródłami dochodów i ukierunkowana na pośrednictwo pracy, aktywizację osób bezrobotnych, obsługę ubezpieczenia od bezrobocia oraz pomoc doraźną dla bezrobotnych, którym nie przysługiwały świadczenia ubezpieczeniowe. Fundusz był instytucją państwową, podporządkowaną bezpośrednio premierowi, posiadającą rozbudowane struktury terytorialne (komitety wojewódzkie, ekspozytury w powiatach, miastach, gminach), koordynacją prac Funduszu zajmowała się Międzyministerialna Komisja do Spraw Funduszu Pracy. Podstawowym zadaniem Funduszu Pracy było zapewnianie pracy dla bezrobotnych drogą organizowania robót publicznych, w ramach których w II połowie lat trzydziestych zatrudnienie znajdowało przeciętnie w roku ponad 100 tys. bezrobotnych, w szczycie sezonu liczba pracujących przekraczała poziom 170 tys. osób (na roboty publiczne wydatkowano rocznie niespełna 100 mln zł). Poza robotami publicznymi Fundusz Pracy podejmował szereg innych inicjatyw mających na celu aktywizację bezrobotnych (wspieranie zatrudnienia młodzieży, przysposobienie zawodowe bezrobotnych, subwencjonowanie miejsc pracy dla bezrobotnych pracowników umysłowych, zakładanie ogrodów działkowych dla bezrobotnych, wsparcie w tworzeniu drobnych warsztatów pracy), stał się również instytucją finansującą Towarzystwo Osiedli Robotniczych mające na celu budowę tanich mieszkań dla robotników. W roku 1935 Fundusz Pracy zastąpił Fundusz Bezrobocia w roli organizatora pośrednictwa pracy i gestora środków ubezpieczenia od bezrobocia. O znaczeniu Funduszu Pracy w systemie polityki społecznej państwa świadczy fakt, iż budżet Funduszu kształtujący się w granicach 150-170 mln zł znacząco przekraczał poziom środków finansowych pozostających w dyspozycji ówczesnego Ministerstwa Opieki Społecznej (w II połowie lat trzydziestych było to około 60 mln zł). Po II wojnie światowej Fundusz Pracy został zmarginalizowany przez rządzących Polską komunistów, a jego ostateczna likwidacja nastąpiła w roku 1950.

Źródła: Sprawozdanie z działalności Funduszu Pracy za okres od 1 kwietnia 1934 r. do 31 marca 1935 r., Warszawa 1936; Sprawozdanie z działalności Funduszu Pracy za okres od 1 kwietnia 1937 r. do 31 marca 1938 r., Warszawa 1938; Ustawa z dnia 16 marca 1933 r. o Funduszu Pracy, Dz. U. 1933, nr 22, poz. 163; M. Ciechocińska, Próby walki z bezrobociem w Polsce międzywojennej, Warszawa 1965; Fundusz Pracy w latach 1933 i 1934, Warszawa 1934; P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej. Uwarunkowania – instytucje – działania, Rzeszów 2013; Roboty publiczne w Polsce i Fundusz Pracy, pod red. S. Wodzińskiego, Warszawa 1933.