Eltra MOT-59

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Eltra MOT-59 – pierwszy polski Miniaturowy Odbiornik Tranzystorowy. Wyprodukowany w 1959 przez Fabrykę Artykułów Elektrotechnicznych Eltra (późniejsze Zakłady Radiowe) w Bydgoszczy. Rewolucyjna konstrukcja odbiornika w krajowej radiotechnice. Pierwszy odbiornik zmontowany na płytce drukowanej (zamiast połączeń drutowych) został zaprojektowany w 1958 przez zespół pod kierownictwem inż. Romana Paluchowskiego. Tranzystory stosowane w odbiorniku pochodziły z importu (początkowo firmy Telefunken a potem Philips). Dwuzakresowy odbiornik na 5 tranzystorach superheterodynowy był zasilany prądem stałym o napięciu 6 V pobieranym z czterech ogniw 1,5 V typu S-14, bądź 5 akumulatorków kadmowo-niklowych KN1. Punkt pracy tranzystora był uzależniony od siły głosu. Miniaturowy rdzeń ferrytowy w prototypie pochodził z czeskiej pralki. Zakresy fal: fale średnie 187 – 580 m (1605 – 520 kHz), fale długie Warszawa I 1322 m (227 kHz). Istniała możliwość dostosowania odbiornika do innych stacji długofalowych. Częstotliwość pośrednia wynosiła 465 kHz. Moc wyjściowa wynosiła ok. 30mW. W odbiorniku zastosowano tranzystory: OC44 (OC613 albo TC15, mieszacz samodrgający i oscylator), dwa OC45 (OC612 lub TC15, wzmacniacz pośredniej częstotliwości), OC71 (OC604, wzmacniacz małej częstotliwości), OC72 (OC604, wzmacniacz mocy), oraz diody DOG56 (detektor oraz układ oszczędnościowy). Wzmacniacz głośnikowy był oparty na stopniu jednotranzystorowm pracującym w klasie AB z przesuwnym punktem pracy. Odbiornik o wymiarach 160x90x38 mm ważył blisko 530 g. Prototyp egzemplarza był eksponowany podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich (1959). Produkcja seryjna odbiornika została uruchomiona w 1959, wyprodukowano kilkaset sztuk. Cena wynosiła od 1250 zł do 1600 zł.

Źródła: W. Dekański, Eltra – nieznana historia..., „Sound and Vision”, wrzesień/październik 2003; R. Kabaciński, J. Pietras, J. Wojciak, 50 lat Zakładów Radiowych Eltra, Bydgoszcz 1973; M. Leszczyńska, Pierwsze polskie radio tranzystorowe. Powstało na częściach z czeskiej pralki, [1] [dostęp: 16.01.2020]; M. Rykowski, Człowiek, który uratował „Eltrę”, „Kalendarz Bydgoski” 2011; A. Stukowski, „Tranzystory”, „Atest – Ochrona Pracy” 2005 nr 7; W. Trusz, Poznaj odbiorniki radiowe, Warszawa 1965.