Elektrownia w Mościcach

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Elektrownia w Mościcach – elektrownia utworzona jako część Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach. Budowa rozpoczęła się w maju 1928. Montaż maszyn zakończono 2.10.1929. Elektrociepłownia uruchomiona została 5.10.1929. Budynek zajmował powierzchnię 80 tys. m3. Turbogeneratory elektrociepłowni posiadały moc 30 MW, zapotrzebowanie instalacji fabrycznych wynosiło 17 MW. Nadwyżka energii wykorzystywana była na potrzeby odbiorców indywidualnych z obszaru Małopolski. Charakterystyczną cechą elektrociepłowni były 114-metrowe czerwone kominy – najwyższe w Polsce i jedne z najwyższych w Europie. Średnica wylotu wynosiła 3,6 m. Wykonało je krakowskie Towarzystwo Schleyen i Spółka. Elektrociepłownia posiadała kotłownię opalaną miałem węglowym. Urządzenia elektryczne zostały dostosowane do trudnych warunków panujących w zakładach chemicznych. Wyposażona była w 6 kotłów sekcyjnych, wodnonurkowych, z czego 4 od Zieleniewskich z Krakowa (zajmujące po 600 m2 powierzchni ogrzewalnej) oraz 2 firmy Fitzner i Gamper z Sosnowca (610 m2). Wszystkie funkcjonowały na ciśnienie robocze pary 27 atmosfer. Elektrownia składała się również z 3 turbin kondensacyjnym dwukadłubowych 3000 obr./min. na parę 24 atmosfery. Przegrzanie wynosiło 430° C. Wykonała je szwajcarska firma Brown-Boveri. W elektrowni znajdowała się także 1 turbina przeciwprężna wykonana przez szwedzką Stal-Arseę. Redukowała ona ciśnienie pary z 24 do 11 atm., wykonywała 3000 obr./min. Ogólna maksymalna moc 4 turbogeneratorów wynosiła 31,125 tys. KVA i wytwarzały trójfazowy prąd o napięciu 6300 V. Przesyłano go do 10 podstacyjnych transformatorni, następnie do motorów zbudowanych na napięcie 6000 V lub transformatorów zasilających mniejsze motory oraz sieć oświetleniową. Łączna długość sieci kablowej rozprowadzającej energię wynosiła 36 tys. m. Łączna moc wszystkich silników osiągała 16,7 tys. KW. Od 1933 podejmowano działania modernizacyjne PFZA. W 1937 ukończono projekt doprowadzenia gazu do Mościc na potrzeby opalania kotłów elektrowni. Podejmowano próby odkładania metanu w generatorach. Pod koniec lat 30. produkcja amoniaku oparta była na gazie otrzymywanym dzięki zgazowaniu koksu. W l. 1955-1967 wybudowano drugą elektrociepłownię. Pierwsza została wyłączona z eksploatacji w latach 70. W l. 1995-2001 dokonano gruntownej modernizacji. Zredukowano emisję dwutlenku siarki i tlenku azotu remontując kocioł węglowy nr 4 oraz kocioł nr 3 i 5. Podniesiono także parametry wody zdemineralizowanej do poziomu gwarantującego zminimalizowanie awarii kotłów. Do 2015 elektrownię dostosowano standardów środowiskowych.

Źródła: R. Lichwała, Historia techniczno-technologiczna Zakładów Azotowych w Tarnowie, „Chemik” 2012, nr 10; Państwowa Fabryka Związków Azotowych w Mościcach, Kraków 1930; PFZA w Mościcach 1927-1939, [1] (dostęp 27.11.2019); W. Samecki, Centralny Okręg Przemysłowy 1936-1939: wstępna faza programu uprzemysłowienia Polski, Wrocław 1998; Z. Wadach, Dylematy energetyki przemysłowej – Elektrociepłownia w Azotach Tarnów, „Chemik” 2012, nr 10.