Dobrowolski Antoni

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dobrowolski Antoni – geofizyk, meteorolog, inicjator wypraw polarnych, pedagog. Twórca kriologii, nauki o lodzie. Jako pierwszy sporządził opis Antarktydy. Przyczynił się do wyjaśnienia zjawiska halo słonecznego obalając zasadę tzw. najmniejszego oporu oraz dokonał klasyfikacji chmur. Urodził się 6.06.1872 w Dworszowicach, zmarł 27.04.1954 w Warszawie. Przebywając w więzieniu rozpoczął samodzielne studia socjologiczne, filozoficzne, psychologiczne i przyrodnicze. Następnie studiował biologię ogólną w Instytucie Zoologicznym w Liège w Belgii. Autor 109 prac wydanych drukiem oraz 9 rękopisów. Jedna z prac to m.in. "Historia naturalna lodu" (Warszawa 1923). Przebywając na emigracji był członkiem Międzynarodowego Biura do Spraw Polarnych w Brukseli (1905-1907). Po powrocie do kraju pracował jako nauczyciel (1907-1914). Następnie na stypendium zagranicznym w Szwecji prowadził badania nad lodem atmosferycznym (1914-1917). Zbadał wszystkie odmiany i warunki powstawania lodu. Zaobserwował, że w wyniku krzepnięcia cząsteczki dwutlenku węgla kryształki śniegu przyjmują kształt piramidy. Badania dotyczące spadłego śniegu pozwalały Dobrowolskiemu określić specyfikę chmur i przemianę atmosfery. Organizator oświaty w Polsce, wizytator szkół w Warszawie (od 1917). Kierownik Wydziału Programowego Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (1918-1922). Pracował w Państwowym Instytucie Meteorologicznym i był jego dyrektorem (1927-1929). Profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Założyciel i przewodniczący Towarzystwa Geofizyków. Inicjator i organizator polskich wypraw polarnych: na Wyspę Niedźwiedzią (1932) i na Spitsbergen (1934). Przyczynił się do powstania Obserwatorium Sejsmologicznego w Warszawie (1934) i założenia Polskiego Koła Polarnego (1938). Profesor Uniwersytetu Warszawskiego (1946-1949) i członek Polskiej Akademii Nauk.

Źródła: Antoni Bolesław Dobrowolski [w:] Wielcy polscy podróżnicy, którzy odkrywali świat, red. M., Pilich, P. Pilich, Warszawa 2016; Dobrowolski Antoni Bolesław [w:] Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, Katowice 1998; Dobrowolski Antoni Bolesław [w:] Uczeni polscy XIX-XX stulecia, red. A. Śródka, Warszawa 1994; J K. Wszołek; S. Michalski, Antoni Dobrowolski, prekursor nowoczesnej edukacji, Warszawa-Poznań 1984; W. Ostrowski, Antoni Bolesław Dobrowolski [w:] Polscy badacze przyrody, red. Z. Przybyłowicz, Warszawa 1958.