Dąbrowski Jerzy

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dąbrowski Jerzy – pilot, konstruktor, twórca nowoczesnego profilu skrzydła. Ur. 8.08.1899 w Nieborowie, zm. 17.09.1967 w Renton. W 1921 rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych, przeniósł się na wydział mechaniczny Politechniki Warszawskiej w 1922. Pracował w Centralnych Warsztatach Lotniczych. W 1925 skonstruował jeden z pierwszych polskich samolotów sportowych - jednomiejscowy dwupłat D-1 „Cykacz”. Od 1927 pracownik biura konstrukcyjnego w wytwórni Plage i Laśkiewicz. W 1928 wraz z Antonim Uszackim zaprojektował sportowy samolot DUS-III „Pta-Pta” dla Lubelskiego Klubu Lotniczego. Na przełomie 1928 i 1929 rozpoczął pracę w Państwowych Zakładach Lotniczych w Warszawie. Razem z Franciszkiem Kottem zaprojektował dwumiejscowy samolot łącznikowy PZL Ł-2, którym Stanisław Skarzyński ustanowił światowy rekord w długości lotu. W 1932 z Franciszkiem Misztalem stworzył projekt samolotu PZL-19. Była to pierwsza polska konstrukcja z aerodynamicznym kształtem skrzydeł, który stał się wzorem dla następnych modeli. W 1934 Dąbrowski i Piotr Kubicki, zaprojektowali dwusilnikowy bombowiec PZL 37 „Łoś” - najnowocześniejszy wówczas polski samolot wojskowy. Zmieniono kształt profilu skrzydła przesuwając jego maksymalną grubość w partię środkową i pogrubienie partii tylnej. Dąbrowski został twórcą jednego z pierwszych w świecie profili laminarnych - z niezaburzonym opływem powietrza i jego małym oporem. W „Łosiu” zastosowano także innowacyjne wahaczowe podwozie wielokołowe, pomysłu Kubickiego, powszechnie stosowane w samolotach pasażerskich i bojowych. Do 1939 wybudowano ich 96. W 1939 ewakuowany przez Rumunię do Wielkiej Brytanii, następnie do Francji, gdzie służył w Polskich Siłach Powietrznych i w Centrum Wyszkolenia Lotniczego w Lyon-Bron. W l. 1940-1955 przebywał w Wielkiej Brytanii. Pracował w ośrodku lotniczym w Henlow nad unowocześnianiem konstrukcji lotniczych dla potrzeb Royal Airforce, na Wydziale Technicznym Inspektoratu PSP w Londynie, w wytwórni Bevan Brothers oraz Percival Aircraft. W 1955 emigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował przy innowacyjnych projektach dla Cessna Aircraft, Stanley Aviation i Boeing Airplane oraz opatentował automatyczny stabilizator i tarciowy amortyzator. W l. 1959-1967 brał udział w projektowaniu promu kosmicznego i pojazdu księżycowego.

Źródła: H. Piaskowska, J. Piaskowski, Dąbrowski Jerzy [w:] Słownik polskich pionierów techniki, red. B. Orłowski, Katowice 1984; Jerzy Dąbrowski [w:] J. R. Konieczny, T. Malinowski, Mała encyklopedia lotników polskich, Warszawa 1983; A. Morgała, Samoloty wojskowe w Polsce 1924-1939, Warszawa 2003; Dąbrowski Jerzy, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Dabrowski-Jerzy;3891004.html (dostęp 23.04.2019); Dąbrowski Jerzy, http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/753/126/Dabrowski-Jerzy (dostęp 23.04.2019); J. Dołęga, Jerzy Dąbrowski, http://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/jerzy-dabrowski/ (dostęp 23.04.2019); Inżynierowie II RP, http://www.przeglad-techniczny.pl/artykuly?id=589 (dostęp 23.02.2019).