Chemiczny Instytut Badawczy

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Chemiczny Instytut Badawczy – placówka naukowo-badawcza, powstała w 1922 we Lwowie z oddziałem w Warszawie, z przekształcenia Instytutu Badań Naukowych i Technicznych „Metan” założonego przez Ignacego Mościckiego. Zadaniem Chemicznego Instytutu Badawczego była działalność naukowa, mająca na celu budowę i rozwój polskiego przemysłu chemicznego w wyniku zastosowania nowoczesnych technologii opartych na krajowych surowcach (węgla, gliny, soli kamiennej). Instytut został otwarty 14.01.1922 przez prof. dra Ignacego Mościckiego, pierwszego dyrektora (1922-1926). Kolejnymi dyrektorami byli: dr Zenon Martynowicz (1926-1935) oraz prof. dr K. Kling (1935-1939).Wśród osiągnięć Instytutu znajduje się opracowanie przemysłowej metody otrzymywania kauczuku syntetycznego „KER” (kauczuk erytrenowy), czego dokonał zespół inż. Wacława Szukiewicza. Na potrzeby produkcyjne została uruchomiona fabryka w Dębicy. Oponę, wyprodukowaną z dodatkiem kauczuku syntetycznego, zaprezentowano na Nowojorskiej Wystawie Światowej w 1939. W wyniku sprzedaży licencji wybudowano we Włoszech fabrykę, której zdolność produkcyjna wynosiła 10 tys. ton rocznie. Ponadto w Instytucie wytwarzano aluminium z glin krajowych, produkowano siarkę, siarczan amonowy oraz kwas siarkowy z gipsu. Prowadzono badania nad przemysłowych zastosowaniem cynku, opracowano metodę termo-elektrorafinacji surowego złomu aluminiowego. Do wapiennych nawierzchni dróg zastosowano wykorzystanie szkła wodnego. W czasie II wojny światowej działalność Instytutu została zawieszona. Po zakończeniu działań wojennych Chemiczny Instytut Badawczy reaktywowano jako Instytut Przemysłu Chemicznego, następnie działał jako Główny Instytut Chemii Przemysłowej oraz Instytut Chemii Ogólnej. W wyniku połączenia Instytutu Chemii Ogólnej oraz Instytutu Tworzyw Sztucznych w 1971 powstał Instytut Chemii Przemysłowej (od 1990 im. Prof. I. Mościckiego).

Źródła: Chemiczny Instytut Badawczy [w:] Wielka Encyklopedia PWN, t. 5, Warszawa 2001; J. Kijeński, Semper Fidelis. 100 lat misji i działalności Instytutu Chemii Przemysłowej im. Profesora Ignacego Mościckiego, „Chemik” 2016, nr 11–12; S. Łotysz, Kontrowersje wokół roli tzw. polskiego procesu w amerykańskim programie kauczuku syntetycznego w latach 1942-1945, „Analecta” 2010, nr 1-2; S. Zamecki, Chemiczny Instytut Badawczy w Warszawie w okresie międzywojennym (1922-1939), „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1979, nr 2.