Centralne Towarzystwo Rolnicze

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Centralne Towarzystwo Rolnicze – organizacja rolnicza krzewiąca aktywną działalność na rzecz rozwoju kultury i oświaty. Powstała na bazie istniejących od 1899 regionalnych towarzystw rolniczych na terenie Królestwa Polskiego. Po uzyskaniu statusu gubernialnych towarzystw rolniczych z oddziałami handlowymi, połączyły się, tworząc w 1907 Centralne Towarzystwo Rolnicze w Królestwie Polskim. Założycielami byli: Antoni Bieliński, Stanisław Chaniewski, Stanisław Chełchowski, Stanisław Dzierzbicki, Juliusz Florkowski, Włodzimierz Gawroński, Mścisław Godlewski, Józef Jeziorański, Aleksander Karszo-Siedlewski, Kazimierz Kisielnicki, Aleksanderv Makowski, Witold Marczewski, Michał Natanson, Tomasz hr. Potocki, Juliusz hr. Tarnowski, Stanisław Wroński i Wojciech Wygnanowski. Celem była organizacja działalności rolniczej w towarzystwach rolniczych okręgowych, podniesienie znaczenia pracy rolników, polepszenie warunków pracy w gospodarstwach rolnych. CTR pełniło funkcję informacyjną, pośredniczyło w zakupie i zbycie produktów, reprezentowało interesy rolników wobec władz rządowych i administracyjnych. Organizowało odczyty, prowadziło badania dotyczące rozwoju gospodarstw rolnych i potencjału bogactw naturalnych kraju oraz pomagało znaleźć rolnikom pracę w kraju i za granicą. W ramach kół rolniczych podejmowało działania szerzące wiedzę o rolnictwie na podstawie najnowszych badań i działało na rzecz poprawy stosunków służbowych i robotniczych. CTR organizowało wycieczki edukacyjne, wystawy, stacje doświadczalne, szkoły rolnicze i pracownie oraz prowadziło wydawnictwo („Gazeta Rolnicza”, „Przewodnik Kółek i Spółek Rolniczych”, „Gazeta Gospodarska”). Dzieliło się na wydziały: społeczno-ekonomiczny, doświadczalno-naukowy, rolniczy, hodowlany, rybacki, organizacji gospodarstw wiejskich, oświaty rolniczej, społeczno-gospodarczy i ogrodniczy. Po 1918 CTR poszerzyło działalność o województwa wschodnie, powołując Sekcję Towarzystw Rolniczych Kresów Wschodnich. W 1929 połączone m. in. z Centralnym Związkiem Kółek Rolniczych utworzyło Centralne Towarzystwo Organizacji i Kółek Rolniczych.

Źródła: J. Borkowski, A. Gurnicz, Kółka Rolnicze w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1978; Dwudziestolecie Centralnego Towarzystwa Rolniczego w Warszawie: 1907-1920, Warszawa 1927; S. Dzięciołowski, Centralne Towarzystwo Rolnicze w Królestwie Polskim i jego program w latach 1906-1908, „Przegląd Historyczny” 1969, nr 1; R, Miazek, Cele i zadania Centralnego Towarzystwa Rolniczego, „Rolniczy Magazyn Elektroniczny” 2007, nr 19; Ustawa Centralnego Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskiem, Warszawa 1907; Statut Centralnego Towarzystwa Rolniczego w Warszawie, Warszawa 1920.