Centralne Towarzystwo Organizacji i Kółek Rolniczych

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Centralne Towarzystwo Organizacji i Kółek Rolniczych – najliczniejsza organizacja rolnicza krzewiąca aktywną działalność na rzecz rozwoju kultury i oświaty, dążąca do scentralizowania organizacji rolnictwa w Polsce. Powstała 10.07.1929 w Warszawie po połączeniu Centralnego Towarzystwa Rolniczego, Centralnego Związku Kółek Rolniczych, Centralnego Związku Osadników, Organizacji Rolniczych Ziem Wschodnich, Poleskiego Wojewódzkiego Związku Kółek Rolniczych, Związku Kółek i Organizacji Rolniczych Ziemi Wileńskiej, Związku Kółek Rolniczych Ziemi Nowogrodzkiej, Związku Kółek Rolniczych Województwa Wołyńskiego. W skład CTOiKR weszła również autonomiczna Centralna Organizacja Kół Gospodyń Wiejskich. Organizacja była apolityczna. Założycielami byli: Kazimierz Fundakowski, Zygmunt Przedpełski, Tomasz Wilkowski, Jan Rudowski, Felicjan Lechnicki, Wacław Karwacki, Władysław Antoni Malski. Celem powstania Towarzystwa było zakończenie rywalizacji między organizacjami społeczno-gospodarczymi, utworzenie systemu zorganizowanego rolnictwa w Polsce, poprawienie warunków pracy rolników, podniesienie wytwórczości rolniczej, współpraca z organami państwowymi, harmonijny rozwój rolnictwa w stosunku do przemysłu i handlu, polepszenie warunków materialnych polskich rolników, szerzenie kultury i oświaty, pomoc w inwestowaniu i gromadzeniu oszczędności. CTOiKR dążyło do zniesienia wszelkich ograniczeń eksportu produktów rolnych i podatku obrotowego, zastosowania obniżonych taryf kolejowych i utrzymania dotychczasowych, wprowadzenia dodatkowych ceł przewozowych, zmian w zastosowaniu kredytów, wprowadzenia systemu świadectw przewozowych. Organizacja zakładała i prowadziła instytuty naukowe i szkoły rolnicze, udzielała stypendiów, wydawała publikacje, broszury, pisma periodyczne („Przewodnik Gospodarski”, „Agronomia Społeczna i Szkolnictwo Rolnicze”), organizowała wystawy, pogadanki, kursy, konkursy i pokazy. CTOiKR utrzymywało fachowy personel, organizowało wycieczki, doświadczenia zbiorowe, zakładało biblioteki, wzorowe gospodarstwa i stacje doświadczalne. Do 1938 organizacja zgromadziła ok. 250 tys. członków.

Źródła: J. Borkowski, A. Gurnicz, Kółka Rolnicze w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1978; 1-sze uroczyste zebranie Rady Głównej Centralnego Towarzystwa Organizacyj i Kółek Rolniczych, Warszawa 1929; Statut Centralnego Towarzystwa Organizacyj i Kółek Rolniczych w Warszawie, Warszawa 1935; Uchwalone przez Radę Centralnego Towarzystwa Organizacji i Kółek Rolniczych Postulaty Ekonomiczne Rolnictwa, Warszawa 1928; Wycieczka do Czechosłowacji, „Przewodnik Gospodarski” 1930, nr 18.