Buzek Jerzy

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Buzek Jerzy – odlewnik i metalurg, teoretyk odlewnictwa, autor teoretycznych podstaw obliczania zużycia koksu i strat rudy w wielkim piecu. Urodzony 27.03.1874 w Końskiej koło Trzyńca, zmarł 9.02.1939 w Węgierskiej Górce. Studiował w Akademii Górniczej w Loeben, zdobywając tytuły inżyniera hutnika oraz inżyniera górnika. Pracował jako inżynier w Zakładach Hutniczych w Trzyńcu (od 1899). Profesor zwyczajny na Akademii Górniczej w Krakowie, gdzie prowadził wykłady z odlewnictwa i wielkopiecownictwa. Członek Polskiej Akademii Umiejętności oraz Akademii Nauk Technicznych. Modernizator i naczelny dyrektor Spółki Akcyjnej „Węgierska Górka”, w której została odlana największa na świecie rura o długości 5 m i średnicy 1,2 m (1929). Inicjator utworzenia Grupy Odlewniczej, założyciel i prezes Stowarzyszenia Odlewników Polskich. Przyczynił się do rozwoju nauk odlewniczych. Prowadzone przez niego badania dotyczyły zagadnień spalania koksu, a także wymiany ciepła w piecach hutniczych. Wprowadził do języka polskiego terminy: żeliwiak, żeliwo ciągliwe oraz staliwo. Ustalił skład chemiczny żeliwa, żużla i gazów odlotowych. Twórca teorii procesu żeliwiakowego (1908). Opracował parametry niezbędne do usprawnienia procesu pracy żeliwiaka. Wyprowadził wzór matematyczny i określił najkorzystniejszą ilość dmuchu do żeliwiaka równą ok. 100 Nm3/m2 poprzecznego przekroju żeliwiaka w ciągu 1 minuty (tzw. liczba Buzka). Autor ok. 70 prac naukowo-badawczych, podręczników odlewnictwa oraz metalurgii surówki, w tym "Zasady dotyczące pędzenia i budowy pieców kopułowych" (1908), "Ilość i skład chemiczny gazów kopułowych" (1909). Prace były publikowane na łamach m.in. „Przeglądu Górniczo-Hutniczego”, „Przeglądy Technicznego”, „Przeglądu Metalowego”, „Sthal Und Eisen”. Autor dwóch części "Spalanie" (1911) i "Teoria żeliwiaka: (1916) do niemieckiego podręcznika autorstwa Carla Geigera.

Źródła: A. Bolewski, Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919-1939: z kart historii, „Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH”, 1994, nr 6-7; B. Orłowski, Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki, t. 1, Warszawa 2015; J. Jaros, Buzek Jerzy Jan [w:] Słownik biograficzny techników polskich, red. T. Skarzyński, z. 1, Warszawa 1989; H. Sieński, Profesor Jerzy Buzek: tablice – pamięć wiecznie żywa – część 9, „Biuletyn AGH” 2014, nr 74; H. J. P., Buzek Jerzy [w:] Słownik Polskich Pionierów Techniki, red. B. Orłowski, Katowice 1984.