Budzanowski Andrzej

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Budzanowski Andrzej – ur. 13.03.1933 we Lwowie, zm. 27.05.2011 w Krakowie, fizyk. Zaobserwował rozpad silnie związanej cząstki alfa. Od 1973 profesor Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie. Studiował fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1961 został doktorem nauk matematyczno-fizycznych. Pracował w Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk. Prowadził badania w dziedzinie fizyki jądrowej, zderzeń ciężkich jonów, multifragmentacji jąder i jądrowych przejść fazowych, nad przejściem do plazmy kwarkowogluonowej, mechanizmu reakcji jądrowych. Zajmował się tzw. przyprogową produkcją mezonów w zderzeniach elementarnych hadronów i w zderzeniach proton-jądro. Do 1998 wykładał fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kierownik Zakładu Reakcji Jądrowych w Instytucie Fizyki Jądrowej, w latach 1990-2004 sprawował funkcję dyrektora Instytutu. Inicjator działań w kierunku uruchomienia terapii hadronowej w Instytucie, od 2004 jednostce naukowej Polskiej Akademii Nauk. Zinterpretował zwiększenie przekroju czynnego w obszarze wstecznych kątów, tzw. "efekt glory”. Ponadto zaobserwował zjawisko glorii w rozpraszaniu cząstek alfa. Dokonał analizy procesu niepełnego przekazu pędu w reakcjach ciężko-jonowych. Autor blisko 300 prac naukowych. Przewodniczący Komitetu Programowego Fizyki Jądrowej Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnie oraz wiceprzewodniczący Komitetu Fizyki Polskiej Akademii Nauk. Członek wielu organizacji naukowych: Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Europejskiej Akademii Sztuki, Wiedzy i Nauk Humanistycznych, Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego.

Źródła: Budzanowski Andrzej [w:] Wielka Encyklopedia PWN, t. 4, Warszawa 2001; Nauka Polska – prof. zw. dr hab. czł. rzecz. PAN Andrzej Kazimierz Budzanowski, [1] [dostęp: 29.01.2020], M. Nowina-Konopka, Jubileusz Andrzeja Budzanowskiego, „Postępy Fizyki” 2003, z. 2; Żegnamy Prof. Andrzeja Budzanowskiego, [2] [dostęp: 31.01.2020]; Życiorys Profesora, [3] [dostęp: 29.01.2020].