Bryła Stefan

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bryła Stefan – inżynier, pionier w dziedzinie spawalnictwa. Ur. 17.08.1886 w Krakowie, zm. 3.12.1943 w Warszawie. W 1908 na łamach „Czasopisma Technicznego” opublikował pracę „Przestrzenne powierzchnie wpływowe”, co stało się początkiem jego kariery naukowej. W 1909 uzyskał stopień doktora nauk technicznych w Lwowskiej Szkole Politechnicznej. W l. 1910-1912 studiował za granicą (Berlin, Paryż, Londyn. Nowy Jork) i pracował przy projektowaniu i budowaniu konstrukcji stalowych. Brał udział w tworzeniu najwyższego wówczas budynku na świecie, Woolworth Building w Nowym Jorku, mierzącego 260 m. Od 1913 wznowił wykłady we Lwowie. W okresie I wojny światowej przebywał w Kijowie, gdzie w Polskim Kolegium Uniwersyteckim wykładał budownictwo, pracował w biurze mostowym i pełnił funkcję prezesa Związku Inżynierów i Techników Polskich na Rusi. W 1918 wrócił do Lwowa, rok później został naczelnikiem Wydziału Mostów w Ministerstwie Robót Publicznych. W 1921 został profesorem na Politechnice Lwowskiej. Bryła był projektantem innowacyjnych i charakterystycznych budowli takich jak: 10-piętrowy Dom Akademicki w Warszawie (1926) czy 17-piętrowy wieżowiec Towarzystwa Ubezpieczeniowego „Prudential” (1932) - drugi pod względem wysokości budynek ówczesnej Europy. Najbardziej znanym dziełem inżyniera jest most na Słudwi pod Łowiczem (1927-1929) – pierwszy na świecie most o konstrukcji kratowej. Bryła zajmował się mostownictwem, statyką budowli, konstrukcjami żelbetowymi i stalowymi. Jego prace teoretyczne i praktyczne miały charakter pionierski. Jest współautorem „Podręcznika inżynierskiego” (1927-1936) i twórcą pierwszych na świecie przepisów dotyczących konstruowania i spawania konstrukcji budowlanych (1928). Jeden z największych światowych autorytetów w dziedzinie budownictwa okresu międzywojennego. Bryła był również aktywnym działaczem polityczno-społecznym jako członek Polskiego Stronnictwa Chrześcijańsko-Demokratycznego i poseł na Sejm w l. 1926-1935. W 1934 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego Politechniki Warszawskiej. Podczas okupacji nie zaprzestał działalności, organizując tajne nauczanie. Zginął 3.12.1943 rozstrzelany podczas ulicznej egzekucji przy ul. Puławskiej w Warszawie.

Źródła: J. Aurelia, Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej. Stefan Bryła (1886-1943), Warszawa 1983; Bryła Stefan Władysław, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Bryla-Stefan-Wladyslaw;3881296.html (dostęp 15.04.2019); Prof. Bryła - twórca pierwszego na świecie spawanego mostu i konstruktor Prudentialu, http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C410752%2Cprof-bryla---tworca-pierwszego-na-swiecie-spawanego-mostu-i-konstruktor-prudentialu.html (dostęp 15.04.2019); Stefan Bryła - wspomnienie konstruktora Prudentialu, http://www.bryla.pl/bryla/1,85301,7328098,Stefan_Bryla___wspomnienie_konstruktora_Prudentialu.html (dostęp 15.04.2019).