Białynicki-Birula Iwo

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Białynicki-Birula Iwo – fizyk teoretyk, ur. 14.06.1933 w Warszawie. Autor wielu osiągnięć w dziedzinie elektrodynamiki kwantowej, optyki kwantowej i fizyki atomowej. Autor prac z mechaniki kwantowej, klasyfikacji i kwantowej teorii pola. Dostosował technikę diagramów Feynmana do obliczania prawdopodobieństw przejścia. Studiował fizykę na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie uzyskał doktorat (1959), habilitację (1962), następnie tytuł profesora (1966). Pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, następnie od 1980 w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk. Wraz z Zofią Białynicką-Birula odkrył zjawisko rozpadu fotonu w silnym, stałym polu magnetycznym (1970). We współpracy z Jerzym Mycielskim zdefiniował nieliniową mechanikę kwantową oraz entropową zasadę nieoznaczoności w mechanice kwantowej (1975). Do najważniejszych osiągnięć należą: odkrycie trojańskich paczek falowych (1992), opisanie propagacji elektronów i fotonów w teorii kwantowej w języku automatów komórkowych (1994), zastosowanie zespolonego wektora Riemann-Silbersteina do opisu fotonów (1996). Współautor: opisu zjawiska rotacyjnego przesunięcia częstości (1997), systematycznej teorii rozwiązań równania Schroedingera z wbudowanymi liniami wirowymi (2000), zasady nieoznaczoności dla fotonów (2012), opisu fal elektromagnetycznych z węzłami pola elektrycznego i magnetycznego (2013) oraz teoretycznego opisu związku relatywistycznych elektronów obdarzonych momentem pędu (2017). W elektrodynamice zastosował modele jednowymiarowe. Autor i współautor wielu publikacji, w tym m.in.: Wstęp do teorii pól kwantowych (1971), Modelowanie rzeczywistości (2002), Elektrodynamika kwantowa (1969), Quantum Electrodynamics (1975), Teoria kwantów (1991) oraz współautor Theory of quanta (1992). Członek wielu instytucji naukowych: Polskiej Akademii Nauk (od 1976), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1983), Polskiej Akademii Umiejętności (od 1993) oraz Royal Norwegian Academy of Sciences and Letters (Norweskiego Towarzystwa Królewskiego, od 1985).

Źródła: Białynicki-Birula Iwo [w:] Wielka Encyklopedia PWN, t. 3, Warszawa 2001; Iwo Białynicki-Birula. Nowi członkowie krajowi PAN, „Nauka Polska” 1977 nr 7; Prof. dr hab. członek rzeczywisty PAN Iwo Białynicki-Birula, [1] [dostęp: 14.01.2020]; Prof. Iwo Białynicki-Birula – laureat nagrody FNP 2014, [2] [dostęp: 14.01.2020]; Profile, [3] (dostęp: 14.01.2020).