Białoborski Eustachy

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Białoborski Eustachy – wynalazca, konstruktor, fizyk oraz popularyzator nauki. Prowadził eksperymenty nad udźwiękowieniem filmu. Ur. 29.03.1890 we Lwowie, zm. 9.07.1960 w Krakowie. Studiował matematykę i fizykę na Uniwersytecie Lwowskim oraz mechanikę w Szkole Politechnicznej we Lwowie. 16.02.1912 z pomocą wykładowcy elektrotechniki Romana Dzieślewskiego uzyskał dyplom kinotechnika i przy wsparciu finansowym Wiktora Ungara stworzył laboratorium, w którym pracował nad sposobami udźwiękowienia filmu za pomocą galwanometru strunowego. Projekt pt. „Aparat do rejestracji i reprodukcji fal dźwiękowych” zgłosił w Urzędzie Patentowym w Wiedniu 3.04.1912 i w Paryżu 25.11.1912. Wyprzedził on o kilka lat pierwsze tego typu próby praktyczne, które polegały na użyciu płyt gramofonowych. Debiut filmu dźwiękowego zmontowanego przez Białoborskiego odbył się w 1914. Podczas projekcji wykorzystał zmodyfikowaną przez siebie aparaturę firmy Gaumont. Odkrycie Białoborskiego należy do najważniejszych osiągnięć technicznych w dziedzinie fotograficznego zapisu dźwięku, które wpłynęło na gwałtowny rozwój kina kilkanaście lat później. Podczas I wojny światowej laboratorium uległo zniszczeniu. W okresie międzywojennym Białoborski utrzymywał się z handlu oraz prowadził we Lwowie przedstawicielstwo Fabryki Maszyn Tkackich i Elektromotorów „Georg Schwabe”. Okres II wojny światowej spędził w Kielcach, po wojnie przeniósł się do Krakowa. Białoborski zaczął publikować liczne artykuły i książki popularnonaukowe, głównie z dziedziny kosmonautyki, jak: „Rakieta księżycowa”, „Sztuczny księżyc”, „12 opowiadań o lotach kosmicznych”, „Rakieta międzyplanetarna”, „Tajniki lotu rakiety”. Białoborski znany jest również z krytyki utworów Stanisława Lema. Był członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Międzyplanetarnego i współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Astronautycznego.

Źródła: J. Kubiatowski, Białoborski Eustachy [w:] Słownik polskich pionierów techniki, red. B. Orłowski, Katowice 1984; R. Wajdowicz, Polskie osiągnięcia techniczne z dziedziny utrwalania i odtwarzania dźwięku do roku 1939, Warszawa 1962; Eustachy Białoborski, http://encyklopedia.naukowy.pl/Eustachy_Bia%C5%82oborski (dostęp 22.02.2019); Eustachy Białoborski https://bliskopolski.pl/leksykon/eustachy-bialoborski/ (dostęp 22.02.2019); Białoborski Eustachy https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Bialoborski-Eustachy;3877035.html (dostęp 22.02.2019).