Bassalik Kazimierz

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bassalik Kazimierz – wybitny mikrobiolog, jeden z twórców polskiej mikrobiologii, prof. Uniwersytetu Warszawskiego. Urodzony 12.06.1879 w Brzeziu, zmarł 27.06.1960 w Warszawie. Odbył studia leśnicze w Tharandt, przyrodnicze na Uniwersytecie w Berlinie, doktorat uzyskał na Uniwersytecie w Bazylei. Założyciel i prezes bydgoskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika (1923), twórca Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego i Polskiego Towarzystwa Mikrobiologicznego, prezes Polskiego Towarzystwa Botanicznego (1953–1955) oraz członek Polskiej Akademii Umiejętności i Szwajcarskiego Towarzystwa Botanicznego. Zajmował się prowadzeniem badań nad procesami fermentowania. Przebadał blisko 90 gatunków bakterii i grzybów występujących w przewodzie pokarmowym dżdżownic, w tym wyodrębnił 3 gatunki. Próbował wyjaśnić rolę m.in. dżdżownic w procesie tworzenia się próchnicy glebowej, przemiany gleby podczas przemieszczania się w przewodzie pokarmowym tych organizmów oraz zachodzące w niej procesy. Pierwszy badacz tego zjawiska, zwrócił uwagę na rolę mikroorganizmów przewodu pokarmowego dżdżownic w tworzeniu się próchnicy glebowej. Rozpoczął pracę nad możliwością praktycznego wykorzystania mikroorganizmów w rolnictwie. Przeprowadził badania nad istotą stymulującego działania różnych czynników występujących w glebie. Wyodrębnił i szczegółowo przebadał biologię bakterii zgnilizny cebuli. W wyniku przeprowadzonych badań sporządził koncentrat o silnych właściwościach bakteriobójczych. Zajmował się mikrobiologicznym rozkładem związków fenolu i benzenu oraz przewidział problem ich usunięcia na skutek rozwoju przemysłu. Wraz z Natanem Balsamem zbudował nowoczesny aparat umożliwiający hodowlę pozbawionych drobnoustrojów zwierząt, m.in. much, kur i szczurów. W praktyce tego typu badania miały znaczenie w medycynie doświadczalnej. Opracował pierwszy w Polsce kompleksowy plan badań rolniczych.

Źródła: S. Błażejewski, J. Kutta, M. Romaniuk, Bydgoski Słownik Biograficzny, t. 2, Bydgoszcz 1995; Bassalik Kazimierz [w:] Uczeni Polscy XIX-XX stulecia, red. A. Śródka, t. 1, Warszawa 1994; A. Drozdowicz, Kazimierz Bassalik (1879-1960). Szkic biograficzny, „Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej” 1967, nr 13; L. Karpowiczowa, Kazimierz Bassalik [w:] Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987; W. Kunicki-Goldfinger, Bassalik Kazimierz 1879-1960. Wkład profesora Bassalika do rozwoju nauk mikrobiologicznych, „Postępy Mikrobiologii” 1981, nr 3-4; B. Orłowski, Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę. Słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki, t. 1, Warszawa 2015; S. Russel, Kazimierz Bassalik 1879-1960 [w:] Portrety uczonych. Profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego po 1945, red. W. Baraniewski, W. Tygielski, A. K. Wróblewski, Warszawa 2016; P. Strebeyko, Wspomnienia pośmiertne: Kazimierz Bassalik (1879-1960), „Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego” R. 46 (1983).