Bank Zachodni SA w Warszawie

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bank Zachodni SA w Warszawie – powstał 28.06.1913 z kapitałem 7,5 mln rubli. Był czwartym pod względem wielkości (wśród dziewięciu) bankiem akcyjnym w Królestwie Polskim. Jego pozycję ugruntowały inwestycje oraz zaangażowanie kapitału banku w najważniejsze przedsięwzięcia gospodarcze. Założycielami byli Stanisław Rotwand, Andrzej Rotwand, Ignacy Szebeko, Felicja Szebekowa (z d. Rotwand). Michał Tabęcki, Karol Tavziani. Prezesem banku w całym okresie jego istnienia był Zdzisław Lubomirski. Bank Zachodni wyrósł na bazie Domu Bankowego Wawelberga, założonego w 1847. Dom Bankowy miał centralę w Warszawie oraz filię w Petersburgu, która w 1913 przekształciła się w Petersburski Bank Handlowy SA. Bank Zachodni przetrwał I wojnę światową, a w latach 20. stał się piątym pod względem wielkości bankiem w Polsce. W okresie inflacji współfinansował przedsiębiorstwa, m.in. zakłady Lilpop, Rau i Loewenstein, Towarzystwo Modrzejowskich Zakładów Górniczych, dwie cukrownie, trzy towarzystwa ubezpieczeniowe. Bez większych strat przetrwał również kryzys bankowy w 1925. Choć jego obroty spadły podczas wielkiego kryzysu gospodarczego (zaniechano wypłacania dywidendy), w II połowie lat 30. zaliczany był do „wielkiej szóstki” prywatnych banków polskich. Był instytucją opartą na kapitale polskim, choć pod koniec lat 30. dyrektorem naczelnym został Henryk Aschkenazy powiązany z koncernem Österreichische Credit-Anstalt. Bank Zachodni należał do Związku Banków w Polsce. Był bankiem kredytu krótkoterminowego, upoważnionym do dokonywania wszelkich czynności bankowych. Pożyczek udzielano na okres nie dłuższy niż 9 miesięcy. Posiadał oddziały w Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Gdyni (od 1931 r.) i przejściowo w Katowicach i Radomiu. Centrala w Warszawie oraz oddział w Krakowie funkcjonowały w czasie II wojny światowej. Od sierpnia do grudnia 1944 trwała przerwa w pracy w centrali. Budynek w Warszawie był wykorzystywany w okresie okupacji jako kryjówka Żydów. W 1945 bank wznowił działalność w Pruszkowie, w marcu powrócił do Warszawy. Uchwałą Rady Ministrów z 4.04.1946 bank pozbawiono koncesji i wprowadzono w stan likwidacji. 25.10.1950 r. przestał istnieć.

Źródła: Bank Zachodni SA w Warszawie [w:] W. Morawski, Słownik historyczny bankowości polskiej do 1939 roku, Warszawa 1998; L. Kotowicz, Bankowość i kredyt w Polsce [w:] Dzieje gospodarcze Polski porozbiorowej w zarysie, red. S. A. Kempner, t. I, Warszawa 1920; W. Morawski, Bank Zachodni SA w Warszawie, „Gazeta Bankowa” 1989, nr 18; tenże, Bankowość prywatna w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1996; A. Peretz, Finansjera warszawska (1870-1925). Ze wspomnień osobistych, Warszawa 1926; Uchwała Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 1946 r. o pozbawieniu koncesji przedsiębiorstw bankowych, „Monitor Polski” 1946, nr 52, poz. 91.