Badania Skłodowskiej-Curie

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Badania Skłodowskiej-Curie – przełomowe badania z zakresu fizyki i chemii prowadzone przez Marię Skłodowską-Curie we Francji, początkowo wspólnie z mężem Piotrem Curie, później samodzielnie, wreszcie w stworzonym przez siebie zespole wybitnych naukowców w Instytucie Radowym w Paryżu. Pierwsze prowadzone przez nią prace dotyczyły magnetycznych właściwości różnych gatunków stali i zostały zrealizowane na zlecenie francuskiego Towarzystwa Popierania Przemysłu Krajowego. W 1897 r. na temat rozprawy doktorskiej wybrała poznane przez Henri Antoine`a Becquerela promienie emitowane przez uran. Badania prowadzone wspólnie z mężem, uznanym już fizykiem Piotrem Curie, doprowadziły do odkrycia w 1898 r. nowego pierwiastka, który nazwała polonem; jeszcze w tym samym roku oboje ogłosili odkrycie kolejnego pierwiastka nazwanego radem. Pierwiastki emitujące promienie nazwali pierwiastki radioaktywnymi, a dalsze badania nad nimi prowadzili w spartańskich warunkach w szopie udostępnionej im przez Szkołę Fizyki i Chemii Przemysłowej w Paryżu. Kolejnym etapem badań stało się wyodrębnienie odkrytych pierwiastków w postaci czystej, do czego niezbędne stało się pozyskanie zasobów odpadów po wykorzystaniu uranu, które udostępnił rząd austriacki. Wynikiem badań stało się uzyskanie czystego chlorku radowego. W 1903 małżonkowie Curie wraz z Becquerelem za odkrycie promieniotwórczości i dwóch nowych pierwiastków otrzymali Nagrodę Nobla z fizyki. Po śmierci męża (w 1906 r.) Skłodowska-Curie kontynuowała badania, uzyskując w 1910 r. metaliczny rad, za co otrzymała rok później samodzielnie już tym razem Nagrodę Nobla z chemii. W 1914 r. doprowadziła do powstania Instytutu Radowego w Paryżu ufundowanego przez Uniwersytet Paryski i Instytut Pasteura, od 1920 r. wspieranego przez amerykańską Fundację Carnegiego. Przez kolejne lata prowadziła tam badania nad promieniotwórczością wraz ze zbudowanym przez siebie zespołem, do którego weszli m.in. jej córka Irena z mężem Fryderykiem Joliot (laureaci Nagrody Nobla za otrzymanie pierwszych sztucznych pierwiastków promieniotwórczych w 1935 r.). Po I wojnie światowej swe badania skoncentrowała na polonie, tworząc chemię tego pierwiastka. Zajęła się również badaniami nad aktynem oraz jonem (jeden z izotopów toru), nadal badała zjawisko promieniotwórczości. Prowadzone przez nią przez wiele lat prace zapoczątkowały badania jądrowe i stały się punktem wyjścia dla rozwoju fizyki jądrowej i chemii jądrowej.

Źródła: E. Cutton, Rodzina Curie i promieniotwórczość, Warszawa 1965; F. Giroud, Maria Skłodowska-Curie, Warszawa 1987; J. Hurwic, Maria Skłodowska-Curie, Warszawa 1967; M. Pietruszewski, Wielkie biografie: Maria Skłodowska-Curie. Polka wszechczasów, Toruń 2013; S. Quinn, Życie Marii Curie, Warszawa 1997; M. Sobieszczak-Marciniak, Maria Skłodowska-Curie. Kobieta wyprzedzająca epokę, Warszawa 2011; O. Wołczek, Maria Skłodowska-Curie, Warszawa 1985.