Automobilklub Polski

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Automobilklub Polski – największe i najstarsze w Polsce stowarzyszenie zrzeszające miłośników i pionierów motoryzacji. Powstało 7.12.1909 w Warszawie w Hotelu Bristol. Pierwotnie zrzeszenie nosiło nazwę Towarzystwa Automobilistów Królestwa Polskiego. Pierwszym prezesem organizacji został ks. Władysław Drucki-Lubecki, a jego następcą ks. Zdzisław Lubomirski. Przed I wojną światową TAKP liczyło 141 członków. W jego skład wchodziło wówczas 18 książąt, 32 hrabiów i 2 margrabiów co świadczyło o elitarności klubu. W ciągu 5 lat TAKP przyczyniło się do poprawy stanu dróg i ich oznakowania. Wydało pierwszy podręcznik dla kierowców, mapę dróg Królestwa Polskiego i atlas dróg. Współorganizowało Wystawę Przemysłowo-Sportową i Międzynarodową Wystawę Samochodów i Silników Przemysłowych dla Rolnictwa i Przemysłu. Od 1913 wydawało fachowe pismo „Lotnik i Automobilista”. Podczas I wojny światowej klub podarował swój lokal przy ul. Ossolińskich 6 na zorganizowanie Towarzystwa Pomocy Jeńcom Polakom. W 1920 stowarzyszenie zostało przyjęte do Międzynarodowego Związku Automobilklubów Uznanych (AIACR) w Paryżu i jako jedyne reprezentowało Polskę za granicą. Pełna reaktywacja klubu nastąpiła w 1921, wtedy jego nazwa została zmieniona na Automobilklub Polski. W 1927 własnym kosztem postawił 10 tys. znaków drogowych. Za pośrednictwem tworzonych w różnych miastach filii oraz wydawanego od 1922 miesięcznika „AUTO” Automobilklub walczył z drogową anarchią i dbał o zachowanie kultury motoryzacyjnej. Od 1928 organizowane były coroczne Ogólnopolskie Zjazdy Automobilklubów, podczas których wyłaniano Mistrza Polski w jeździe automobilowej. Po raz pierwszy tytuł ten zdobył Henryk Liefeldt. Działalność AP zahamował w 1931 kryzys finansowy, lecz Automobilklub zdołał reaktywować swą działalność jeszcze przed wybuchem II wojny światowej. Po wojnie kontynuował swą działalność pod auspicjami Centralnego Zarządu Motoryzacji, lecz 29.01.1950 nastąpiło rozwiązanie Automobilklubu Polskiego i przekształcenie go w Polski Związek Motorowy (PZM). W 1956 uchwalono nowy statut zrzeszenia i przywrócono mu przedwojenne brzmienie nazwy Automobilklubu Warszawskiego, w 1992 wrócono do historycznej nazwy Automobilklub Polski. Najwybitniejszymi działaczami TAKP i AP byli: Stanisław Grodzki, ks. Władysław Drucki-Lubecki, hr. Karol Raczyński, Janusz Regulski, Julian Piasecki, Stefan Tyszkiewicz, Włodzimierz Zeydowski, Witold Rychter, Zbigniew Maślankiewicz, Longin Bielak, Jacek Czachor, Marek Dąbrowski, Bogumił Mierkowski.

Źródła: Automobilklub Polski 1909 -2009. Monografia, red. B. Mierkowski, Warszawa 2009; Automobilklub [w:] Encyklopedia Polski, red. R. Marcinek, Kraków 1996; Przez jednolitą i silną organizację automobilową do rozwoju motoryzacji. Statut (Automobilklubu Polski), Warszawa 1937, „Lotnik i Automobilista” 1(1913).