„Małopolska" - Grupa Francuskich Towarzystw Naftowych i Handlowych w Polsce

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

"Małopolska" – Grupa Francuskich Towarzystw Naftowych i Handlowych w Polsce – największy w międzywojennej Polsce koncern naftowy utworzony w lipcu 1928 w wyniku połączenia spółek naftowych. Początkowo siedziba kartelu znajdowała się we Lwowie, następnie od 1938 w Krośnie. Funkcję generalnego dyrektora koncernu pełnił inż. Wiktor Hłasko. W skład firmy weszło 37 spółek naftowych posiadających 414 kopalń ropy naftowej w 1937, 7 rafinerii (w Drohobyczu, Dziedzicach, Jedliczu, Gliniku Mariampolskim, Rychcicach, Trzebionce i Ustrzykach Dolnych), 9 gazoliniarni, 4 zakłady tłoczniowe łącznie z siecią rurociągów i rezerwuarów w Małopolsce, 3 fabryki maszyn i narzędzi wiertniczych, fabrykę beczek, cegielnię oraz 7 organizacji handlowych, które zajmowały się sprzedażą produktów naftowych również poza granicami kraju. Rafinerie ,,Małopolski" wytwarzały dobrej jakości produkty finalne (benzyna, nafta, parafina, olej gazowy, smary, asfalt, koks). W Gliniku Mariampolskim koncern prowadził Fabrykę Sprzętu i Urządzeń Wiertniczych. Łączny kapitał zakładowy spółek wchodzących w skład koncernu wynosił 110 mln zł. Kapitał stanowił własność finansistów francuskich oraz belgijskich. W 1936 produkcja wynosiła 25,8 tys. cystern ropy naftowej, 1,8 tys. cystern gazoliny i 156 mln m3 gazu. Stan zatrudnienia wynosił blisko 7,5 tys. robotników oraz 1250 pracowników (techników, urzędników). Grupa "Małopolska" nie posiadała osobowości prawnej. Firmy wchodzące w skład koncernu zachowały odrębną podmiotowość prawną i własność, były skupione pod wspólnym zarządem i wspólnym właścicielem. Stanowiły zjednoczenie gospodarczo-finansowe utworzone w drodze fuzji oraz przez zakup akcji. Na terenie zachodniego zagłębia naftowego znajdowały się dyrekcje terenowe, m.in. w Krośnie oraz Polance. Podczas II wojny światowej polski przemysł naftowy został przejęty przez okupanta niemieckiego. Po zakończeniu wojny majątek „Małopolski” został znacjonalizowany.

Źródła: Z. Landau, J. Tomaszewski, Zarys historii gospodarczej Polski 1918-1939, Warszawa 1999; M. W. Majewski, Poszukiwania złóż ropy naftowej i gazu w Polsce (1919–1939), „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historica” t. 8 2009; W. Pawłowski, Koncern naftowy „Małopolska”, „Czasopismo Techniczne” 1996, nr 7-8; W. Pawłowski, Powstanie i praca koncernu naftowego „Małopolska” 1926-1939, „Wiek Nafty” 1996, nr 2; J. Pudło, T. Wais, Koncern naftowy „Małopolska”, „Wiek Nafty” 2016, nr 2; Z. Pustuła, „Małopolska". Grupa Francuskich Towarzystw Naftowych i Handlowych w Polsce [w:] Encyklopedia Historii Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1999.