Świątecki Władysław

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Świątecki Władysław – pilot, konstruktor lotniczych wyrzutników bombowych. Ur. 20.12.1895 w Warszawie, zm. 28.04.1944 w Edynburgu. Absolwent Szkoły Mechaniczno-Technicznej w Warszawie i Instytutu Politechnicznego w Petersburgu. Służył w I Korpusie Polskim, dowodził oddziałem studentów podczas wyzwolenia lotniska mokotowskiego w 1918. Organizator Tajnego Związku Lotników. Walczył podczas wojny polsko-bolszewickiej. W 1922 ukończył studia w Ecole Superieure de’l Aeronautique. Uczestniczył w Wojskowej Misji Zakupów w Paryżu. W 1923 skonstruował dla wytwórni samolotów Plage i Laśkiewicz wyrzutnik bombowy. Wynalazek został opatentowany, od 1925 stosowany przez polskie lotnictwo. W l. 1926-1930 Świątecki był dyrektorem technicznym firmy Plage i Laśkiewicz. W 1930 w Lublinie założył fabrykę „W. Świątecki – Wytwórnia Wyrzutników do Bomb”. Firma zatrudniała ok. 100 robotników. Produkcja przeznaczona była na eksport i dla Morskiego Dywizjonu Lotniczego. W 1939 zrealizowano pierwsze zamówienia dla lotnictwa polskiego. Firma znana była także z produkcji rowerów. Świątecki konstruował wyrzutniki piętrowe i elektryczne oraz wskaźniki obecności bomb. Do 1939 opatentował 14 modeli wyrzutników. Firma zakończyła działalność podczas kampanii wrześniowej. Świątecki zniszczył dokumentację techniczną i przez Rumunię i Francję dostał się do Anglii. W 1940 opracował wyrzutniki elektromagnetyczne oparte o zasadzę dźwigni wielokrotnej, z przeznaczeniem dla bomb dużych i średnich. W 1941 wynalazek opatentowano. Na jego podstawie Royal Aircraft Establishment w Farnbrough skonstruował własne wyrzutniki, co stało się przyczyną wszczęcia procesu o odszkodowanie za naruszenie patentu. Sprawa zakończyła się w 1945. W 1943 Jerzy Rudlicki ulepszył wyrzutnik Świąteckiego, który stosowano m. in. w bombowcach Boeing B-17 „Latająca Forteca”. Liczbę wyprodukowanych wyrzutników Świąteckiego szacuje się na ok. 165 tys. sztuk.

Źródła: J. B. Cynk, Tajemnica wyrzutników Świąteckiego, „Skrzydlata Polska” 1973, nr 6; O. Cumft, H. K. Kujawa, Księga lotników polskich: poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946, Warszawa 1989; A. Glass, Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939, Warszawa 1977; A. Glass, Świątecki Władysław [w:] Słownik polskich pionierów techniki, Katowice 1987; S. Nowosad, Świątecki Władysław kpt. pil. inż., http://bequickorbedead.com/article_detail/virtuti_militari-pilots-swiatecki-wladyslaw-kpt-pil-inz/ (dostęp 29.04.2019); Ł. Kijek, 165 tysięcy wyrzutników i jeden rower, https://teatrnn.pl/para/165-tysiecy-wyrzutnikow-i-jeden-rower/ (dostęp 29.04.2019).